De 37-jarige Kateryna Matviyenko was eigenlijk niet van plan om ergens heen te gaan toen de oorlog in Oekraïne begon. "Maar toen berichtte mijn neef, die in Amsterdam woont: 'Kom alsjeblieft naar Nederland. We hebben ruimte voor je.'"
Matviyenko kwam in maart naar Nederland, bepakt met slechts handbagage en haar hond. "Ik dacht: ik ga er twee weken, misschien een maand heen. Dan is alles voorbij en kan ik weer terug." Nu woont ze al bijna een jaar bij haar neef.
Het duurde een week voordat Matviyenko en haar zieke hond waren bijgekomen van de vlucht en zij weer kon eten en slapen. "Daarna ben ik eigenlijk vrijwel meteen op zoek gegaan naar een baan", vertelt ze. Die afleiding was ook welkom, omdat haar hond was overleden. "Het hielp me ook niet om naar de muur te blijven staren." Nu werkt ze als officemanager bij een Amsterdams techbedrijf.
Matviyenko deelt haar tijd in Nederland in drie delen in. Het eerste deel, van haar komst tot ongeveer juni, omschrijft ze als een van haar lastigste perioden. "Mijn hond overleed. Ik moest een nieuw leven beginnen, terwijl ik dat niet van plan was. Ik was alles kwijt: mijn auto, mijn appartement, mijn vrienden en ouders waren nog in Oekraïne. Ik kon amper functioneren."
In de tweede periode, van juni tot december, probeerde ze haar nieuwe leven te accepteren. Dat lukte vanaf januari. "Nu weet ik dat het mijn keuze is om hier te blijven tot de oorlog voorbij is. Je kan terug naar Oekraïne als je wil, maar ik wil niet leven in een stad waarvan ik weet dat die beschoten kan worden en er soms geen elektriciteit is. Hier in Nederland, dat is wat ik normaal leven noem. Niet wat er nu in Oekraïne gebeurt."
Dat het Matviyenko lukte om die knop om te draaien, kwam doordat ze hulp zocht bij een psycholoog. "Dat hielp enorm. Ik kon weer nadenken over de toekomst en over mijn hobby's." Zo is ze weer gaan schrijven aan haar boek over een Oekraïens-Cubaanse muzikant die zich probeert te bewijzen tegenover zijn vader die hij nooit heeft ontmoet. Daar was ze in Oekraïne mee begonnen, maar mee gestopt toen de oorlog begon.
"Uiteindelijk wil ik terug naar huis, maar je weet niet hoelang het gaat duren", zegt ze. "Voordat de oorlog begon, had ik plannen gemaakt voor mijn toekomst, een vakantie gepland. En toen kwam de oorlog en stortte alles in. Daarom wil ik nu niet te veel nadenken over succes, doelen halen en andere dingen die vóór de oorlog belangrijk voor mij waren. Ik wil gewoon genieten van het leven dat ik nu heb. Dat is voor nu het plan."
In maart vorig jaar vluchtte de 34-jarige Viktoriia Sych naar Nederland. Ze vond eerst onderdak bij een Nederlands gasthuishouden in Noord-Brabant. "Ze waren supervriendelijk", vertelt Sych aan de telefoon. Maar na twee maanden wilde ze toch iets voor zichzelf proberen te vinden. Dat bleek lastig, maar uiteindelijk kwam ze terecht op een kamer in een gebouw voor Oekraïners in het Noord-Brabantse Raamsdonksveer. "Dat is voor nu prima."
De eerste paar maanden vond Sych lastig. "Ik begrijp steeds beter hoe de mensen hier leven." Volgens haar verschillen Nederlanders en Oekraïners van elkaar. "Oekraïners proberen alles zo snel mogelijk te doen, omdat we niet weten wat morgen gaat brengen. Nederlanders zijn kalmer."
Dat merkte ze onder meer op haar werk in hr, waar haar baas eens tegen haar zei dat ze niet alles tegelijkertijd hoeft te doen. Ze is net begonnen met deze baan, nadat ze als recruiter had gewerkt. In die rol vond ze banen voor 52 Oekraïense vluchtelingen. In Oekraïne werkte ze overigens als manager bij een cosmeticabedrijf, maar echt heel verschillend vindt ze de rollen niet. "Ik werk graag met mensen."
Sych woonde in de Noord-Oekraïense stad Sumy, Daar is haar familie nog steeds. "We hebben elke dag contact. Ik denk dat ze daar gaan blijven. Mannen mogen Oekraïne niet verlaten (vanwege de mobilisatie, red.) en mijn moeder wil niet weg zonder mijn vader."
"Ik vind Nederland fijn en comfortabel", zegt Sych. Ook vindt ze de mensen aardig. Ze wijst op onder meer alle informatie die ze kreeg van het gasthuishouden. Wel valt op dat het leven duur is "en er veel regels zijn". "Als ik bepaalde documenten nodig heb, moet ik heel lang wachten."
De vraag of ze in Nederland wil blijven, vindt Sych een lastige. "Ik zou hier wel kunnen wonen. Het is voor mij erg belangrijk wat voor mensen ik om mij heen heb en wat voor baan ik heb. Als ik dat allemaal kan opbouwen, kan ik wel blijven. Stap voor stap probeer ik mijn dagelijks leven hier op te pakken."
Ondanks alle hulp van de Nederlanders wil Sych mensen eraan herinneren dat deze oorlog nog steeds gaande is. "Mensen gaan dood, steden worden vernietigd. Het is schandalig dat een dergelijke oorlog mogelijk is in het centrum van Europa in de 21e eeuw."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen