We zitten in de laatste week van februari en de krokussen en narcissen staan al in bloei. Maar het oude spreekwoord maart roert zijn staart blijft actueel. Juist met het invallen van de meteorologische lente gaat het 's nachts weer licht vriezen en dat kán een voorbode van poollucht zijn.
De oorzaak is een plotselinge stratosferische opwarming, zegt stratosfeeronderzoeker Michiel van Weele van het KNMI. Op tientallen kilometers hoogte boven de Noordpool is de zeer ijle lucht daar in korte tijd meer dan 20 graden graden warmer geworden.
Dit is een natuurlijk fenomeen, waar wij ook iets van kunnen merken. De snelle opwarming verstoort na verloop van tijd de luchtstromingen in de lagere delen van de atmosfeer, waar 'ons' weer zich bevindt.
Soms kan daar ruim een maand tussen zitten, vertelt Van Weele. Dat gebeurde in 2021: de stratosfeeropwarming vond begin januari plaats, terwijl Nederlanders half februari op de schaats konden. Mocht er ook dit jaar een reactie op ons weer volgen, dan zal de vertraging deze keer korter duren. "Binnen twee weken", denkt Van Weele.
De plotselinge opwarming in de stratosfeer begon rond 16 februari. De weermodellen geven rond het einde van de maand al een overgang naar rustig weer onder invloed van een hogedrukgebied boven Scandinavië. De wind draait dan naar noordoost en brengt wat lichte vorst in de nachten.
Of er ook nog echte winterkou volgt, hangt ervan af hoelang dit hogedrukgebied op z'n plek blijft liggen. Dat kan een stroming van koude poollucht op gang brengen, die over Noord-Rusland na verloop van tijd ook ons land kan bereiken.
Schaatsijs is volgens Van Weele niet kansrijk: "In deze tijd van het jaar is een koudeperiode met enkele nachten matige vorst nog zeker niet uitgesloten. Dat kan ook in maart voldoende zijn om even ergens te kunnen schaatsen." Maar zulke kou zit nu niet in de modellen van het KNMI, die twee weken vooruitkijken.
Bovendien wint de zon in maart snel aan kracht. Die zon zullen we de komende tijd vaak te zien krijgen. Dat is goed nieuws voor iedereen met zonnepanelen.
Maar verder betekenen koude nachten in maart dat het vanwege hoger gasverbruik alsnog een dure maand kan worden.
Source: Nu.nl algemeen