Charlotte Klein
redacteur Economie
Eva Wiessing
verslaggever Economie
Charlotte Klein
redacteur Economie
Eva Wiessing
verslaggever Economie
Niet de gemiddelde gepensioneerde, maar vooral de vermogende particuliere belegger profiteert van de winsten van grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven. Uit een analyse van de NOS blijkt dat een relatief klein aantal welgestelde particuliere beleggers in Nederland voor vele miljarden aan aandelen in AEX-bedrijven heeft, veel meer dan de grote pensioenfondsen. De winstuitkeringen van deze bedrijven komen daardoor nauwelijks terecht bij mensen met een aanvullend pensioen.
De vijf grootste pensioenfondsen hebben samen voor ruim 2 miljard euro aan aandelen in Shell, Unilever, ING, Ahold Delhaize, DSM, ASML en Philips. Dat is nog geen half procent van het totaal. Particuliere beleggers hebben veel meer aandelen in bezit: gezamenlijk investeren ze rechtstreeks voor 13,5 miljard euro in deze bedrijven.
"Onze aandeelhouders zijn voor het overgrote deel gepensioneerden, die afhankelijk zijn van het dividend dat wij betalen om hun hoofd boven water te houden", zei Unilever-topman Alan Jope bij de presentatie van de jaarcijfers. Maar uit het onderzoek van de NOS komt dus naar voren dat dat voor gepensioneerden die bij de vijf grote Nederlandse pensioenfondsen zitten nogal tegenvalt.
Nu het jaarcijferseizoen ten einde is, kan de balans worden opgemaakt. Ondanks de inflatie, en dus ook stijgende kosten voor bedrijven, boekten multinationals als Shell, Unilever en ING miljardenwinsten. Eerder constateerde de NOS dat de aandeelhouders hiervan profiteerden. De vraag diende zich aan wie dat zijn.
Daarom is gekeken naar de aandeelhouders van Shell, Unilever, ING, Ahold Delhaize, DSM, ASML en Philips. Deze ondernemingen hebben als gemeenschappelijke noemer dat het bekende grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven zijn of waren, zoals Shell (nu Brits) en Philips (niet meer zo groot). Over de winsten van een aantal van die bedrijven is publieke en politieke verontwaardiging geweest.
Daarnaast is uitgezocht hoeveel aandelen de vijf grootste pensioenfondsen hebben in deze zeven bedrijven. De grootste pensioenfondsen zijn ABP, Zorg en Welzijn (PFZW), bpfBOUW, PMT en PME. De Nederlandsche Bank heeft berekend hoeveel geld Nederlandse particulieren rechtstreeks in deze bedrijven hebben geïnvesteerd.
Daar kwamen de volgende cijfers uit:
Thijs Knaap van pensioenuitvoerder APG is verrast dat particulieren zo veel meer beleggen in de beursgenoteerde bedrijven dan de grote pensioenfondsen. Maar onlogisch vindt hij het niet, want pensioenfondsen beleggen op de lange termijn en proberen de risico's zoveel mogelijk te spreiden. Terwijl particuliere beleggers eerder geneigd zijn om aandelen te kiezen van lokale bedrijven, omdat ze die beter kennen.
"Wij spreiden onze aandelen en beleggingen over de hele wereld, over duizenden bedrijven, en dan is het deel in een specifiek bedrijf heel klein. Dus het gedeelte van de winst van Unilever dat bij ons terechtkomt is dan maar heel klein, onder de 1 procent."
Het betekent dat de Nederlandse pensioenfondsen hun dividendinkomsten vooral van buitenlandse bedrijven ontvangen. "Dat kan dus net zo goed de Amerikaanse evenknie van Unilever zijn, Procter & Gamble", betoogt Knaap.
De kans is dus klein dat de mensen die het nu zo moeilijk hebben vanwege de dure boodschappen via hun pensioenfondsen of eigen beleggingen alsnog profiteren van de megawinsten van supermarktconcern Ahold Delhaize of voedingsmiddelengigant Unilever.
"Ik denk dat als je op straat loopt en je vraagt aan een willekeurig persoon: bent u particulier aandeelhouder? Dan moet je lang wachten totdat je er een tegenkomt", zegt Knaap van APG.
"Het zijn mensen met veel geld, vaak ouderen die een goed inkomen hebben gehad en een deel van hun spaargeld in aandelen hebben gestopt. De meeste 'gewone mensen' hebben geen vermogen in aandelen, alleen via pensioenfondsen." Bovendien heeft niet iedereen in Nederland een aanvullend pensioen.
Voor de berekening hebben we gebruik gemaakt van de gegevens van de vijf grootste pensioenfondsen in Nederland: ABP, Zorg en Welzijn, bpfBOUW, PMT en PME.
Samen beleggen ze het geld voor 7.244.000 werkenden en gepensioneerden. Op 31 december 2022 bedroeg hun gezamenlijk vermogen 866 miljard euro. Dat is meer dan 60 procent van het totale pensioenvermogen in Nederland van 1440 miljard euro.
Daar waar het aandelenbezit nog niet geactualiseerd was op 31 december 2022, hebben we de meest actuele gegevens gebruikt en op basis van de beurskoersen op de betreffende datum het percentage van de beurswaarde omgerekend naar aandelenbezit op 31 december. Mogelijk hebben pensioenfondsen in de tussentijd een deel van de aandelen in de betreffende bedrijven verkocht of bijgekocht.
De beleggingen die particulieren via beleggingsfondsen in de zeven AEX-bedrijven investeren, hebben we niet meegerekend. Volgens gegevens van De Nederlandsche Bank investeren Nederlandse particulieren voor 60 miljard euro in binnenlandse beleggingsfondsen, die vaak 'mandjes' aanbieden, een pakket aandelen met dezelfde samenstelling als een bepaalde index.
Volgens DNB is niet vast te stellen hoeveel daarvan in de door ons gekozen zeven beursgenoteerde bedrijven zit, maar het zou om een "aanzienlijk bedrag" gaan. Pensioenfondsen beleggen ook rechtstreeks in investeringsfondsen, zoals Blackrock en State Street, maar naar verhouding in mindere mate.
Economie
Deel artikel:
Source: NOS nieuws