De Britse premier Rishi Sunak gaat morgen rond de tafel met de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, om te onderhandelen over het zogenoemde Noord-Ierland-protocol. De twee zullen spreken over een "scala aan complexe kwesties" rond het protocol, onderdeel van de Brexitdeal.
Over een aangepast Noord-Ierland-protocol wordt al langere tijd gesproken en die aanpassing is naar alle waarschijnlijkheid ophanden. Eerder vandaag zei de Britse vicepremier Raab al tegen de BBC dat er recentelijk "veel vooruitgang" geboekt is in de gesprekken met de EU. "Maar we zijn er nog niet".
Het staartje van de onderhandelingen moet face to face plaatsvinden, schreven Sunak en Von der Leyen vanavond in een persverklaring.
De kwestie-Noord-Ierland is al langere tijd een heet hangijzer tussen het VK en Brussel: al tijdens de Brexit-onderhandelingen was het een van de controversieelste punten. Op het Ierse eiland grenst de EU (Ierland) namelijk aan Brits grondgebied (Noord-Ierland). Maar met de Brexit stapte het VK uit de Europese markt en kwam het met eigen handelsregels.
De EU hanteert strenge regels voor de import van buiten de Unie. Vastgelegd werd dat goederen die vanuit bijvoorbeeld Engeland naar Ierland moesten, in Noord-Ierland zouden worden gecontroleerd. Na die controle konden de goederen alsnog naar Ierland.
De Britse regering wil nu twee goederenstromen optuigen, waarbij goederen bestemd voor Noord-Ierland niet onderhevig zijn aan een douanecontrole.
De Ierse premier Varadkaer verwelkomt de onderhandelingen, schreef hij:
Leo Varadkar
@LeoVaradkar
I was in contact with President @vonderleyen today and very much welcome news of a meeting in London between @vonderleyen and @RishiSunak tomorrow. We should acknowledge the level of engagement between the UK Gov, the European Commission and the NI parties in recent months
18:16
26 februari 2023
Het Noord-Ierland-protocol werd in 2020 door voormalig premier Johnson vastgelegd. Het werd als onderdeel van de Brexit opgesteld om te voorkomen dat op het Ierse vasteland een harde grens zou ontstaan. Vanwege de beladen politieke geschiedenis tussen de buurlanden ligt zo'n grens gevoelig. Afgesproken werd dat het Goedevrijdagakkoord - waarin de vrede tussen de Ierlanden is geregeld - onder geen beding in gevaar mocht komen.
Bepaald werd dat Noord-Ierland deel bleef van het VK, maar deels de handelsregels van de EU zou blijven volgen. De grens op het Ierse eiland bleef daarmee open, zoals vastgelegd in het Goedevrijdagakkoord. Op producten die vanuit Engeland, Schotland en Wales naar Noord-Ierland kwamen, moesten controles komen. Die werden uitgevoerd in havens en op luchthavens in Noord-Ierland.
In de praktijk raakten bedrijven in Noord-Ierland met veel papierwerk opgezadeld. En ook in het Noord-Ierse parlement lag de kwestie gevoelig. De unionisten van de DUP vonden bijvoorbeeld dat Noord-Ierland door het protocol van de rest van het VK werd afgesneden.
Ook de regeringsformatie in Noord-Ierland raakte erdoor in een impasse. De DUP wil de kwestie rond het protocol namelijk eerst opgelost zien, voor ze een regering willen vormen.
Verder ontstond er wrijving tussen de Britse regering en de EU. Vorig jaar zomer diende de Britse regering in Londen namelijk een wetsvoorstel in waarmee afspraken uit het Brexit-akkoord over handel met Noord-Ierland eenzijdig aangepast zouden kunnen worden. Dat was tegen het zere been van de EU.
"Het 'Noord-Ierse protocol' is een erg problematisch en ingewikkeld onderdeel van Brexit. Het is praktisch gezien iets waar mensen en bedrijven in Noord-Ierland mee te maken hebben. Maar ook iets waar symbolisch grote bezwaren over zijn: namelijk, tot in hoeverre EU wetten nog zouden moeten gelden in Noord-Ierland.
Het leek de afgelopen weken wel alsof we even terug waren in de oude Brexit-battles: er was hoop en speculatie over nieuwe afspraken met Brussel, geruzie binnen de Conservatieve partij, vragen over praktische problemen en oude vastgeroeste standpunten die weer herhaald werden.
De nieuwe Britse premier Rishi Sunak wil graag dit laatste Brexit-struikelblok oplossen, en hij heeft in Brussel meer goodwill dan zijn voorgangers. Maar er zijn zorgen over hoe het nieuwe voorstel zal landen in het Britse parlement. Kan Sunak het verkopen aan zijn partij? En krijgt hij de Noord-Ierse DUP aan boord?"
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws