Maart wordt allesbehalve lenteachtig, maar dat is volgens Weeronline normaal. Temperaturen rond het vriespunt komen 's nachts vaak voor, en ook temperaturen onder 0 zijn niet ongebruikelijk voor deze tijd van het jaar. In de loop van de maand kan het wel kouder dan normaal worden. Op sommige plekken kan het 's nachts mogelijk tot wel 10 graden vriezen.
Zulke temperaturen kunnen volgens bioloog Arnold van Vliet wel problemen opleveren voor planten en dieren die door de warme start van het jaar vroeg uit hun winterslaap zijn gekomen. "De winter is extreem warm geweest, echt ver boven gemiddeld. Daardoor ligt de start van de lente in de natuur weken voor op schema."
Als planten en dieren door de warmte vroeg wakker worden, vergroot dat hun kwetsbaarheid voor de lage temperaturen die ons nog te wachten staan. "Met nachten rond het vriespunt gaat het meestal nog wel goed. De meeste planten en dieren kunnen wel tegen nachtvorst. Maar als het 10 graden onder 0 wordt, zullen er dieren en planten doodvriezen", legt de bioloog van Wageningen University uit.
De natuur kan volgens Van Vliet wel tegen een stootje, maar niet als die stootjes jaarlijks terugkomen en verergeren. "De natuur is het wel gewend dat omstandigheden per jaar variëren. Er zitten altijd reserves in de natuur. Maar het richt wel schade aan, en die kan onomkeerbaar worden. De natuur kan het niet bijhouden als extreme omstandigheden vaker en langer voorkomen."
De natuur staat al onder druk, door bijvoorbeeld stikstof, bouwwerkzaamheden en andere verstoring door de mens. Als daar dan ook nog eens steeds vaker extreme weersomstandigheden bij komen kijken, kan dat tot onomkeerbare schade leiden. Hoe vaker dat gebeurt, en hoe extremer de schommelingen in temperatuur zijn, hoe meer soorten daar last van hebben. En door klimaatverandering gebeurt het ook vaker. Maart roert steeds nadrukkelijker zijn start, en april doet steeds extremer wat die wil.
Van Vliet voert vlinders aan als een voorbeeld van dieren die slecht tegen kou kunnen als ze eenmaal uit winterrust zijn gekomen. "De kleine vos was een van de meest voorkomende vlindersoorten in Nederland, maar die populatie is de laatste jaren enorm achteruitgegaan. Zodra de temperatuur hoog genoeg is, worden ze actief. Als het dan weer koud wordt, kunnen ze daar erg slecht tegen."
Ook fruitbomen staan bekend om de schade die ze oplopen wanneer het koud wordt als ze al zijn opengebloeid. "Die komen nu vroeg in bloei door de warmte, maar gaan weer verloren als er een koude periode overheen komt", zegt Van Vliet.
Van sommige dieren kunnen we juist meer last krijgen, waarschuwt de bioloog. "Doordat het al vroeg warm was, zien we al veel meldingen over tekenbeten op Tekenradar. Teken zitten meestal goed geïsoleerd in de bodem en hebben daardoor minder last van koude periodes die nog volgen als ze eenmaal wakker zijn."
Door de wisselingen in temperatuur verdwijnen ook al steeds meer plantensoorten in Nederland. "Uit onderzoek blijkt dat 40 procent van de plantensoorten in Nederland in 2080 in de problemen komt als het zo doorgaat", zegt Van Vliet. "Los van het feit dat het verlies van die biodiversiteit gewoon jammer is, heeft het grote gevolgen voor de dieren en planten die wel in Nederland blijven."
Het kabinet maakte vorige week bekend 110 miljoen euro te investeren in NL2120. Binnen dat project werken verschillende organisaties samen aan oplossingen voor problemen op het gebied van klimaat, natuur en biodiversiteit.
De investeringen zullen natuurbehoud volgens Van Vliet een flinke impuls geven. "We moeten minder druk op de natuur leggen. En meer natuur creëren, zowel in natuurgebieden als in de bebouwde kom."
Burgers kunnen op de korte termijn ook meehelpen met het behoud van planten en dieren. "Laat de tuin nog even in de winterstand ", adviseert Van Vliet. "Dan hebben insecten en andere dieren meer plekken waar ze kunnen wegkruipen als het koud wordt."
Source: Nu.nl algemeen