De gesprekken over een nieuwe verlenging van het graanakkoord tussen Oekraïne en Rusland lijken in de laatste fase. Rusland meldde eerder vanochtend zelfs al dat er een akkoord was, maar dat wordt door andere partijen tegengesproken. Een van de struikelblokken is nog de termijn waarmee het akkoord moet wordt verlengd.
Volgens de Verenigde Naties zijn de officiële gesprekken gisteren, zoals was gepland, afgesloten en vinden er nu achter de schermen informele consultaties plaats. Ook Turkije zegt dat de partijen er nog niet uit zijn en verder praten.
De officiële gesprekken waren gisteren in de Zwitserse stad Genève. Na afloop meldde de Russische viceminister van Buitenlandse Zaken dat de deal met 60 dagen was verlengd. Dat is korter dan Oekraïne wil en ook korter dan is afgesproken in het oorspronkelijke akkoord dat in juli vorig jaar werd gesloten.
Daarin werd bepaald dat het akkoord gold voor 120 dagen en ook steeds met minimaal zo'n periode verlengd zou moeten worden. In november vorig jaar gebeurde dat ook: het akkoord met 120 dagen werd verlengd tot maart van dit jaar.
In juli vorig jaar sloten Oekraïne en Rusland een akkoord dat hervatting van de export van Oekraïens graan en andere landbouwproducten via de Zwarte Zee mogelijk maakte. Door de oorlog was de uitvoer stil komen te liggen, waardoor er in veel landen buiten Europa tekorten ontstonden en de prijzen op de wereldmarkt snel opliepen. Er werd afgesproken dat Oekraïense schepen ongehinderd konden uitvaren. Ook Rusland kreeg garanties voor zijn graanexport.
Het akkoord kwam tot stand door bemiddeling van de Verenigde Naties. Turkije, dat ook aan de Zwarte Zee ligt, was er nauw bij betrokken. Er werd afgesproken dat er in Istanbul een coördinatiecentrum werd gevestigd. Ook werd bepaald dat graanschepen in Turkse havens werden gecontroleerd, om na te gaan of er geen wapens mee werden gesmokkeld.
Oekraïne en Rusland behoren bij de grootste graanexporteurs ter wereld.
Nu er over een nieuwe verlenging wordt gesproken, willen de Russen dat dus beperken tot zestig dagen. Oekraïne wil voor langere tijd zekerheid en zegt dat de tekst van het oorspronkelijke akkoord ook geen ruimte laat voor een kortere verlenging. "Wij houden vast aan het akkoord van vorig jaar. Zestig dagen is juridisch niet mogelijk", zegt een hoge Oekraïense regeringsvertegenwoordiger.
Rusland wil verder afspraken maken over het wegnemen van belemmeringen voor de Russische export van landbouwproducten. Formeel gelden er geen westerse beperkingen, maar in de praktijk wel doordat het voor Russische bedrijven lastig is om bijvoorbeeld ladingen te verzekeren en bankzaken te regelen.
Er zit druk op de onderhandelingen omdat het graanakkoord op 18 maart afloopt. De deal wordt gezien als een van de weinige diplomatieke successen sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne ruim een jaar geleden. Sinds juli vorig jaar zijn onder het akkoord miljoenen tonnen graan en andere landbouwproducten geëxporteerd.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws