Dat staat in een brief aan minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) die is ingezien door NU.nl. De ondertekenaars zijn de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR), het College voor de Rechten van de Mens (CRvdM) en de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme.
Het risico op discriminatie door overheidsorganen is de laatste tijd toegenomen, constateren de regeringscommissaris, de onafhankelijke toezichthouder en het door de Tweede Kamer ingestelde adviescollege.
Dat gebeurt "door toepassing van geautomatiseerde besluitvorming, algoritmes en kunstmatige intelligentie", zo schrijven de ondertekenaars aan het kabinet. Ze benadrukken dat de overheid "niet immuun is voor discriminatoire praktijken". Daarom is "nu het moment om deze stap echt te zetten".
Rabin Baldewsingh, de NCDR, laat weten dat antidiscriminatiebureaus "veel" melders van discriminatie door de overheid het advies hebben moeten geven om de zaak te laten rusten. Er was immers geen mogelijkheid om de zaak te beoordelen.
De ondertekenaars van de brief willen dat de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) op de schop gaat. Diensten en taken die alleen bij de overheid liggen - zoals het verstrekken van verblijfsvergunningen - moeten ook aan die wet getoetst kunnen worden. Nu kan dat niet.
Ook moet het mensenrechtencollege meer mogelijkheden krijgen om te oordelen over discriminerend overheidshandelen. De onafhankelijke toezichthouder heeft volgens de briefschrijvers in 2022 bij zo'n achthonderd klachten daarover niets kunnen uitrichten.
"We weten dat juist institutionele discriminatie ontdekken en bewijzen heel lastig kan zijn", laat voorzitter Jacobine Geel namens het College weten. "Dit voorstel helpt burgers, maar ook de overheid om discriminatie te ontdekken en aan te pakken."
Nu is het lastig om erachter te komen waar je met jouw klacht over een discriminerende overheid terecht kunt. Zo kun je als burger alleen de werkwijzen en diensten van bedrijven, werkgevers of bijvoorbeeld scholen laten toetsen aan de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB).
Denk je dat de overheid jou als burger discrimineert, dan kun je alleen in uitzonderingsgevallen jouw klacht laten behandelen door het College voor de Rechten van de Mens. Een voorbeeld is discriminatie rond sociale bescherming, zoals het ontvangen van toeslagen en huisvestingsbeleid. Deze procedure is wel gratis.
In de meeste andere gevallen moet je naar de rechter. Maar om die te laten oordelen, ben je advocaat- en griffiekosten kwijt.
De regeringscommissaris heeft de haalbaarheid en wenselijkheid van de wetswijziging onderzocht met deskundigen. Baldewsingh: "Die steunen het advies. Er zijn enkele juridische vraagpunten, maar die lijken oplosbaar."
Emeritus hoogleraar Rechtssociologie en Migratierecht Kees Groenendijk was een van de betrokken deskundigen. "De vanzelfsprekendheid dat de overheid niet discrimineert, is achterhaald", licht hij zijn steun toe. "Kijk maar naar het recente oordeel van de rechter over etnisch profileren door de marechaussee."
Dat er iets moet veranderen, staat ook volgens Baldewsingh vast. "Het toeslagenschandaal heeft laten zien dat ook overheidsinstanties discrimineren."
Source: Nu.nl algemeen