"Het nadeel van focussen op labels is dat je een mentale aandoening gaat afdoen als een soort griep. Alsof het iets is wat je wel of niet kan hebben, terwijl je af en toe slecht voelen bij het leven hoort", zegt psycholoog Helen van Empel. "Met stress voelen is in principe niks mis, maar het is wel een signaal van je lichaam dat er iets speelt."
Dat hoeft volgens de psycholoog niet meteen te betekenen dat er een diagnose moet worden gesteld. "Het kan een signaal zijn dat je het iets rustiger aan moet doen, maar ook dat je behoefte hebt aan steun. Als de aandacht meteen naar het label gaat, ga je voorbij aan wat er nu aan de hand is en wat je daaraan kunt doen."
Liesbeth Hop, opvoedcoach en specialist op het gebied van jeugd en media, kan dat beamen. "Het risico is dat je leest wat je wil lezen. Het kan ook zo zijn dat je gewoon een slechte dag hebt. Als je dat als een burn-out gaat zien, kan dat gevaarlijk zijn. Omdat je je ziek gaat gedragen, terwijl je dat eigenlijk niet bent."
Als jongeren niet goed meedraaien in de maatschappij, kan dat allerlei oorzaken hebben. Door te snel een label te plakken op symptomen, die er wel degelijk zijn, wordt niet gekeken naar het werkelijke probleem. "Ben je als dertienjarige onzeker en merk je dat je bijvoorbeeld wordt gepest of geen aansluiting vindt, dan kan een diagnose een makkelijke verklaring zijn", zegt Hop.
"Het kan ook als masker werken", denkt Van Empel. "Het is een manier om niet het ongemakkelijke gesprek te voeren over wat er werkelijk aan de hand is, en om je te verschuilen achter het label van bijvoorbeeld een angststoornis." Een te snelle diagnose, een verkeerde diagnose, of überhaupt een diagnose neemt de oorzaak van het probleem dus niet weg, maar vergroot dat alleen maar.
Zeggen dat jongeren deze filmpjes met een korrel zout moeten nemen is te makkelijk, zegt Hop. "Op een gegeven moment kom je een filmpje tegen, en dan nog een keer, en dan nog een keer. Je hoort wat je wil horen en herkent jezelf erin. En hoe vaker je zo'n filmpje ziet, hoe meer je ervan overtuigd raakt dat de genoemde symptomen echt op jou van toepassing zijn."
Wat je dan wel kunt doen? "Ga het gesprek aan en zoek hulp. Dat hoeft niet meteen bij een coach of psycholoog. Je kunt ook met vrienden of familie praten", zegt Van Empel. Het is volgens de psycholoog belangrijk dat je niet blijft rondlopen met klachten en vermoedens.
"Die symptomen zijn er niet voor niets, denk niet dat het niks is of dat je je aanstelt. Het heeft geen zin om te denken dat het vanzelf wel overgaat. En juist door erover te praten, kom je erachter dat iedereen zich weleens zo voelt."
Hop wil nog wel meegeven dat openheid over mentale gezondheid heel belangrijk is. "Maar we moeten wel zoeken naar een manier om daarmee om te gaan. Daarin ligt ook een rol voor het onderwijs. Er moet meer bewustzijn komen van dat het normaal is dat je je af en toe slecht voelt of dat het soms minder goed gaat. Dat hoort erbij."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen