In 1900 waren er 1,7 miljard mensen op aarde. Sinds afgelopen november is dat aantal gestegen naar acht miljard. We hebben in de voorbije eeuw dus een razendsnelle bevolkingsgroei meegemaakt.
Als de groei blijft voortzetten, zal dat steeds meer druk zetten op allerlei duurzaamheidsproblemen: van ontbossing en klimaatverandering tot schaarste van grondstoffen en mogelijke conflicten daarover.
Daar luidde de Club van Rome begin jaren zeventig al de noodklok over, met het invloedrijke rapport Grenzen aan de Groei. Dat rapport werd geschreven door onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT). Het nieuwe rapport is geschreven door onderzoekers van onder andere het Potsdam Instituut voor Klimaatgevolgenonderzoek.
De onderzoekers concluderen dat de wereldbevolking verder zal groeien en dat die groei met name zal plaatsvinden in Afrika en enkele Aziatische landen. Maar ze zijn voor het vervolg van de eeuw wel optimistischer dan gangbare verwachtingen van de Verenigde Naties.
De wereldbevolking zou zelfs in 2040 al kunnen pieken, op het totale aantal van 8,5 miljard mensen. Daarna zou een langzame daling inzetten. Voorwaarde voor dit scenario is volgens de onderzoekers grootschalige investeringen in armoedebestrijding, vooral gericht op het verbeteren van het onderwijs en de gezondheidszorg in arme landen.
Het verband tussen armoede en bevolkingsgroei is sterk, maar niet allesbepalend. Over het algemeen hebben rijke landen, zoals EU-lidstaten, Japan en Zuid-Korea, een lage bevolkingsgroei of zelfs een lichte daling. De allerarmste landen, met name Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara, hebben juist een zeer hoge bevolkingsgroei. Het straatarme Niger spant de kroon: daar krijgen vrouwen gemiddeld bijna zeven kinderen.
Toch is dit puur economische verband niet altijd leidend. Rusland is vrij arm en heeft een dalende bevolkingsomvang. En sommige rijke oliestaten hebben juist een relatief hoge bevolkingsgroei. Het laat zien dat culturele factoren ook een grote rol kunnen spelen. Bevolkingsmodellen hebben moeite om daar grip op te krijgen.
De meest gezaghebbende bron zijn de World Population Prospects die de Verenigde Naties gemiddeld elke twee jaar uitbrengen. Als we die rapporten op een rij leggen valt juist op dat de voorspellingen steeds een beetje naar boven worden bijgesteld. Dat zou erop kunnen duiden dat de theorie niet goed grip heeft op de praktijk en er dus sprake is van onderschatting.
De laatste versie van dit VN-rapport heeft als middelste scenario een wereldwijde bevolkingsgroei tot 9,7 miljard mensen in 2050 en 10,4 miljard in 2100. Het bevat ook een scenario met nog aanzienlijk hogere groei, en juist één waarin de wereldbevolking in de tweede helft van de eeuw begint te dalen. Ook de VN noemt dezelfde remmende factoren, waaronder betere rechten voor vrouwen.
Source: Nu.nl algemeen