Tjade Michels
Tjade Michels
Lang hoopte Zweden tegelijk met zijn trouwe bondgenoot Finland de NAVO in te gaan. Nu blijft het land alleen achter in de wachtkamer. Het lot van Zweden ligt in handen van buitenlandse leiders die neerkijken op de Zweedse mensenrechtenidealen en de toetreding vooralsnog blokkeren.
Er zijn maar weinig Zweden die het Finland kwalijk nemen dat het nu in z'n eentje lid wordt van de NAVO. Er is bewondering voor de rust en eenheid die Finland bleef uitstralen tijdens het NAVO-toetredingsproces. De oosterbuur liet de afgelopen maanden een mooi staaltje realpolitik zien.
"De Zweedse zaak is de onze", herhaalde de Finse president Niinistö keer op keer, "dus lopen we hand in hand". Toch wordt vandaag alleen de Finse vlag gehesen op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel.
Het is ronduit pijnlijk voor Zweden dat het nu in z'n eentje is overgeleverd aan de grillen van de Turkse president Erdogan. Jarenlang stonden de Zweden vooraan om hem te bekritiseren over mensenrechtenschendingen. En ook de rechts-populistische Hongaarse premier Orbán werd ongevraagd getrakteerd op Zweedse lessen over democratie.
De rollen zijn inmiddels omgedraaid, Zweden is de kop van Jut. Turkije is woedend over de Zweedse gastvrijheid voor radicale Koerden, voor anti-Turkse satire, een opgeknoopte Erdogan-pop en een brandende koran voor de Turkse ambassade. Dit alles is Ankara een doorn in het oog.
In Hongarije gebruikt ook Orbán zijn veto en klaagt daarbij vol wrok over een jarenlange ´vijandige´ Zweedse houding.
Van links tot rechts waren de Zweden het er vorig jaar, toen de Turkse weerstand de kop opstak, over eens: kruipen voor Erdogan, dat nooit. Toch krijgt de nieuwe regering van premier Kristersson precies dat verwijt. NAVO-voorstanders vliegen elkaar al maanden openlijk in de haren.
Critici vallen over de unieke uitlevering van een Koerdische asielzoeker die in Turkije verdacht wordt van banden met de terreurbeweging PKK. Verder is het verbranden van de koran met een beroep op de nationale veiligheid opeens verboden, hoewel dat politiebesluit volgens de meeste deskundigen tegen de grondwet ingaat.
Ondertussen zet het Zweedse anti-NAVO-kamp alles op alles om het hele proces alsnog te saboteren.
Na de koranverbranding voor de Turkse ambassade in februari waren Zweedse websites wekenlang het doelwit van cyberaanvallen. Volgens onderzoek van cybersecuritybedrijf Truesec ging het deels om een false flag-operatie van Russische hackers.
Hoe langer de onzekerheid over toetreding duurt, hoe meer van dergelijke buitenlandse operaties, is de vrees in Stockholm. Als enige land in Noord-Europa buiten de NAVO blijven is volgens het leger op de lange termijn geen optie meer.
De regering blijft hopen op een snelle toetreding. Voor het bondgenootschap is het een militaire nachtmerrie om zonder Zweden de ruim 1300 kilometer lange Fins-Russische grens te moeten verdedigen. Dat zet de NAVO-leden Turkije en Hongarije onder druk.
Een meerderheid van de bevolking blijft ondanks alles het NAVO-lidmaatschap steunen. Er is een brede oproep om daarbij net als de Finnen vanaf nu ´ijs in de maag te hebben´. Zweden moet met andere woorden het hoofd koel houden en zich aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid.
"Erdogan ligt al een jaar dwars, en het was vanaf het begin duidelijk dat hij vooral een probleem heeft met Zweden en in mindere mate met Finland. Hij eist uitlevering van 120 zogenoemde terroristen. Het gaat om Koerdische activisten die banden hebben met Koerdische milities in Noord-Syrië. En ook om mensen die volgens Turkije betrokken waren bij de mislukte staatsgreep in 2016. Het lijkt erop dat het mensen zijn die in Zweden juist bescherming krijgen. Maar Turkije zegt: dit zijn mensen die een gevaar vormen voor onze veiligheid.
Erdogan blokkeert de Zweedse NAVO-lidmaatschap om zijn diepe frustraties met het Westen voor het voetlicht te krijgen. Hij vindt het hypocriet dat landen als Zweden milities in Syrië steunen die in Turkije te boek staan als terreurgroepen. Die ook nog eens banden hebben met de in Turkije gevreesde PKK. Dit standpunt wordt breed gedragen in Turkije. Dus is het voor Erdogan van belang om voor de verkiezingen niet opeens een U-turn te maken. Nu laat hij het volk zien dat hij binnen de grote NAVO veel macht heeft, en dat hij daar de Turkse belangen verdedigt. Dus houdt hij zijn poot stijf, zeker tot na de verkiezingen. Daarna kan het zomaar anders zijn, of Erdogan nu wint of niet."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws