Veel mensen hebben het niet door, maar kleine verstoringen kunnen in de natuur grote gevolgen hebben.
"Eén rondrennende hond kan er al voor zorgen dat vogels hun nest opgeven", zegt Shanti Haas van Natuurmonumenten. "En wandelaars, ruiters of mountainbikers die van het pad afgaan kunnen kwetsbare planten vernielen, een dassenburcht verstoren of andere wilde dieren uit hun rustgebied jagen."
"We zien ook regelmatig dat loslopende honden reeën aanvallen", voegt Marcel van Dun van Staatsbosbeheer toe. Reeën die in paniek wegvluchten kunnen in het verkeer belanden, of vast komen te zitten in hekken.
Beheerders van natuurgebieden in Nederland luiden de noodklok. Niet vanwege stikstof, verdroging of versnippering van leefgebieden, maar vanwege mensen. Sinds de coronaperiode trekken steeds meer mensen de natuur in, en steeds minder van hen houden zich aan de regels.
De organisaties zijn een gezamenlijke campagne gestart om juist in de lente en zomer natuurschade door verstoring te voorkomen. Vogels broeden dan, reeën krijgen kalfjes en er zijn bijvoorbeeld jonge hazen en konijnen.
Ook amfibieën en reptielen zijn tijdens de voortplantingstijd extra kwetsbaar. Hagedissen, adders en gladde slangen liggen bovendien vaak te zonnen in het kale zand van mountainbikepaden. Vervolgens worden ze er platgereden aangetroffen.
Toch begint de oproep van de natuurorganisaties met een uitnodiging: "Welkom in de kraamkamer van moeder natuur". Mensen zijn van harte welkom in hun gebieden. Mits ze beseffen dat ze er te gast zijn en ze de natuur niet verstoren.
Ook de Provinciale Landschappen doen mee. "Sinds de coronaperiode zien we een toename van het aantal bezoekers in de natuurgebieden van de Provinciale Landschappen", zegt Sascha van Breukelen van de koepelorganisatie LandschappenNL.
"Helaas zijn lang niet al die bezoekers zich ervan bewust dat zij te gast zijn in de natuur en dat daarbij ook bezoekersregels van kracht zijn." Die regels staan vaak op borden bij de ingangen van de terreinen, en daar zal de komende tijd ook om extra rust worden gevraagd via spandoeken.
Wie die regels toch negeert, kan een boete krijgen van een boa. Die zijn noodgedwongen steeds meer in natuurgebieden te vinden, maar dat is wel een extra kostenpost voor de natuurorganisaties.
Maar waar je op land nog weleens tegen een boswachter aanloopt, is er op het water nog vaak sprake van een wildwestsituatie. Daar hebben we in het waterrijke Nederland te maken met toenemende verstoring door motorboten.
Naast lawaai veroorzaken die een onnatuurlijk hoge golfslag, die tegen de oevers slaat. In die oevers maken watervogels hun nesten. De ouders laten zich verjagen door de herrie, terwijl kuikens kunnen sterven aan onderkoeling als golven over het nest slaan.
Daarom bestaan er ook op het water regels, zegt Johan Poffers van Natuur en Milieu De Vechtstreek. Zo is er een maximumsnelheid. Op de Overijsselse Vecht mogen boten bijvoorbeeld niet harder dan 9 kilometer per uur.
Maar in het zomerhalfjaar wordt die limiet massaal overschreden, terwijl handhaving vrijwel ontbreekt. Dat is vogelkenner Poffers een doorn in het oog. Hij ziet hoe de oeverzone van vrijwel de hele rivier door hard varende motorboten ongeschikt wordt gemaakt voor broedvogels. Dit blijkt ook uit een recent rapport van de Vogelbescherming. Daarin wordt waterrecreatie de grootste verstoringsbron genoemd.
Wat zijn nou de oplossingen? De natuurorganisaties willen hun gebieden toegankelijk houden voor bezoek, maar hopen wel op overheidssteun waarmee ze meer boa's kunnen aanstellen.
Tegelijk zullen we ons landschap beter moeten inrichten voor natuur én buitenrecreatie, zegt Haas van Natuurmonumenten. "Steeds meer mensen willen van de natuur kunnen genieten, maar we hebben daar zo weinig van dat we elkaar steeds vaker in de weg zitten." Ze hoopt dus op méér natuur. "Dat is óók belangrijk voor mensen."
Daarnaast kan de recreatiedruk op natuurgebieden verminderen door juist daarbuiten meer plekken toegankelijk te maken, denkt Haas. Bijvoorbeeld met zogeheten 'klompenpaden' - wandelroutes langs sloten en weilanden. "Wilde dieren kunnen vaak nergens anders naartoe, wij wel."
Natuurliefhebbers blijven ook van harte welkom in beschermde natuurgebieden, besluit Van Dun van Staatsbosbeheer. "Trek erop uit en geniet ervan. Maar vergeet niet: blijf op de paden, houd de hond aan de lijn en neem je afval mee naar huis."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen