De onvrede en onrust in Frankrijk blijven groot. De elfde ronde van stakingen en protesten sinds begin dit jaar kende minder deelnemers dan in maart. Toch gingen vorige week nog steeds honderdduizenden mensen de straat op.
De grote meerderheid van de betogers is vreedzaam. Maar de demonstraties lopen steeds vaker uit op ongeregeldheden.
Parijse rattenvangers zetten de toon door het stadhuis van de Franse hoofdstad te bekogelen met dode knaagdieren. De luifel van president Emmanuel Macrons favoriete bistro werd deels beschadigd door brandstichting en verschillende ruiten werden ingeslagen. In meerdere steden gebruikte de politie traangas om demonstranten uiteen te drijven.
Premier Élisabeth Borne en de vakbonden begonnen vorige week weer met onderhandelen, maar dat liep al snel stuk. Beide kampen houden vast aan hun standpunten en zeggen niet tot compromissen bereid te zijn.
De bonden en de politieke oppositie zijn woedend dat de regering medio maart een grondwettelijk geitenpaadje gebruikte. Daarmee dwong ze de hervormingen zonder stemming door de Nationale Vergadering (de Franse Tweede Kamer).
De regering overleefde de vertrouwensstemming die daarop volgde maar net. Dat kwam vooral doordat de tegenstanders van de pensioenplannen onderling verdeeld zijn.
In deze fase van het politieke drama zijn alle ogen dus gericht op de Grondwettelijke Raad. Die beoordeelt of wetsvoorstellen botsen met de grondwet. Daarnaast ziet de raad, het hoogste grondwettelijke hof van het land, erop toe dat verkiezingen en referenda eerlijk verlopen. De negen leden van de raad staan bekend als 'de wijzen'.
Tegenstanders hopen dat de Grondwettelijke Raad het hele pensioenplan naar de prullenmand verwijst. Volgens veel kenners is dat een onwaarschijnlijk scenario.
Een tweede mogelijkheid om de pensioenhervormingen aan te vechten is een referendum. Zo'n 250 (vooral linkse) parlementariërs hebben een verzoek daartoe ingediend. Daar moet de Grondwettelijke Raad ook een oordeel over vellen.
Mogelijk vinden 'de wijzen' dat er voldoende grond is voor een referendum. Dan moet een tiende van de kiesgerechtigde bevolking (4,87 miljoen mensen) in de komende negen maanden een handtekening zetten om die stembusgang te steunen.
De regering-Macron stelt dat de Fransen gemiddeld steeds ouder worden en het huidige pensioenstelsel dat niet aankan. De belangrijkste conclusies die de regering daaruit trekt:
De linkse en radicaal-rechtse oppositie (en de vakbonden) zeggen dat het pensioenplaatje vanaf 2030 niet zo onhoudbaar is als de regering zegt. Daarnaast voeren ze het volgende aan:
De centrumrechtse oppositie zegt weer dat de regering te veel uitzonderingen heeft ingebouwd. De pensioenhervormingen zouden daardoor zo zijn afgezwakt dat ze zinloos zijn. De centrumrechtse oppositie was in het verleden zelf verantwoordelijk voor de verhoging van 60 naar 62 jaar.
In peilingen zegt zo'n twee derde van de Fransen het niet eens te zijn met het pensioenplan. Tegelijkertijd vindt een kleine meerderheid dat het pensioenstelsel wel op de schop moet om het betaalbaar te houden.
Een van de bekendste politiek commentatoren van Frankrijk, de journalist Alain Duhamel, zei pas geleden: "Deze crisis laat zien dat er twee Frankrijken bestaan. Die leven mentaal in twee compleet verschillende werelden. Ze vinden het onmogelijk om zelfs maar met elkaar te communiceren."
Source: Nu.nl algemeen