Kysia Hekster
correspondent Europese Unie
Rutger Mazel
redacteur Buitenland
Kysia Hekster
correspondent Europese Unie
Rutger Mazel
redacteur Buitenland
Meer Europese burgers en bedrijven gaan betalen voor de broeikasgassen die ze uitstoten. Dat heeft het Europees Parlement besloten na een stemming. Daarmee wordt wettelijk vastgelegd dat de Europese Unie in 2030 55 procent minder broeikasgassen uitstoot dan in 1990.
Het Europees Parlement stemde vandaag over een belangrijk klimaatwetgevingspakket. Het gaat om wetten die onderdeel zijn van het grote klimaatpakket van de Nederlandse Eurocommissaris Frans Timmermans, dat hij in 2021 presenteerde. Er waren 413 stemmen voor, 167 tegen en 57 parlementariërs onthielden zich van stemming.
"Ik ben erg blij dat we een definitieve strik om deze ambitieuze klimaatwetten doen. Met deze wetten leggen we ´klimaatkaders´ vast en creëren we helderheid voor het bedrijfsleven", zegt Mohammed Chahim (PvdA) die namens het Europees Parlement onderhandelde over het pakket.
Ook Europarlementariër Esther de Lange (CDA) is tevreden. "Dit is het grootste klimaatwetgevingspakket in de EU ooit. We nemen onze verantwoordelijkheid en brengen de CO2-uitstoot omlaag."
Een van de wetten is de verdere aanscherping van het emissiehandelssysteem (ETS). De handel werkt via CO2-rechten: een bedrijf mag alleen CO2 uitstoten als het daar de rechten voor heeft. Een bedrijf mag ook handelen met de emissierechten: produceer je op een zuinige manier, dan kan je je overige certificaten verkopen aan vervuilende bedrijven die juist extra rechten nodig hebben. Doel is dat de bedrijven duurzamer gaan produceren.
Met de aanscherping van dit emissiehandelssysteem komen er minder rechten op de markt, waardoor de prijs van CO2-uitstoot steeds hoger wordt. Na 2020 werd die prijs al aanzienlijk hoger.
Het aantal emissierechten moet in 2040 helemaal op nul staan. Het doel is dus om uiteindelijk alle emissies te stoppen.
Een andere wet regelt dat ook bedrijven buiten de EU een steentje moeten bijdragen aan het verminderen van de uitstoot. Als zij hun spullen in de Europese Unie willen verkopen moeten zij via een CO2 grensheffing (CBAM) ook betalen voor hun uitstoot. Zo wordt oneerlijke concurrentie tegengegaan.
Mohammed Chahim spreekt over twee vliegen in één klap: "De wetgeving zet landen en grote bedrijven buiten de EU aan tot vergroening. En het leidt ertoe dat Europese bedrijven hun productie niet verplaatsen naar de andere kant van de wereld, omdat ze daar gratis kunnen uitstoten."
De Europese consument krijgt direct met deze wetgeving te maken, want de EU wil dat ook burgers gaan betalen voor de uitstoot die vrijkomt bij wegtransport en het verwarmen van huizen. Daarom wordt het emissiehandelssysteem uitgebreid naar gebouwen en voertuigen. Daarbij moeten tankstations en de energiemaatschappijen voor hun klanten CO2-rechten hebben. Die kosten berekenen ze door aan hun klanten. Dat merkt de consument in de portemonnee, bijvoorbeeld op de energierekening of aan de pomp.
Om mensen te helpen hun hogere energierekening te betalen, komt er een Sociaal Klimaatfonds. Met het fonds kunnen EU-landen bijvoorbeeld huishoudens financieel helpen bij het verduurzamen.
Esther de Lange onderhandelde namens het Europees Parlement over het fonds. "Het Sociaal Klimaatfonds helpt de kwetsbaarste huishoudens om de impact van de uitbreiding van het emissiehandelssysteem tot gebouwen en vervoer te dragen. Mensen worden hiermee gericht geholpen de transitie te maken met bijvoorbeeld vouchers voor het isoleren van huizen of de aanschaf van zonnepanelen en warmtepompen."
Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) heeft grote aarzelingen bij het ambitieniveau. "Ik ben bang dat we straks in 2030 tot de conclusie komen dat we een onhaalbaar bindend doel in de wetgeving hebben gezet. En dan zetten we ons dus juridisch helemaal klem." Ruissen wil meer oog voor de betaalbaarheid van de plannen: "Klimaatbeleid is nodig, maar wel met oog voor de burger en haalbaarheid."
Het pakket aan wetgeving moet in 2030 de netto-uitstoot van broeikasgassen met 55 procent verminderen. De 27 EU lidstaten zetten er naar verwachting volgende week hun handtekening onder.
"Deze stemmingsuitslag wordt gezien als een mijlpaal. Voor Europese begrippen zijn deze wetten razendsnel aangenomen, minder dan twee jaar nadat Frans Timmermans ze had gepresenteerd. Dat moet ook wel, want 2030 is al over 6,5 jaar, dus zoveel tijd is er niet meer om de doelstelling van 55 procent minder broeikasgasuitstoot te halen.
Tegelijkertijd is er nog een lange weg te gaan naar de uiteindelijke ambitie: de EU heeft vastgelegd in 2050 helemaal klimaatneutraal te zijn. Er zullen dus nog veel ingrijpender maatregelen nodig zijn, daarvoor zullen al snel nieuwe plannen moeten komen.
Ook Nederland is bezig met nieuwe klimaatplannen. De Nederlandse ambities voor het verminderen van de uitstoot zijn vergelijkbaar met die van de EU. De verwachting is dat minister Jetten voor Klimaat en Energie deze maand nog met voorstellen komt."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws