Het wachten was deze week nog op het advies voor Overijssel. Verkenners Wout Wagenmans en Jolanda Waaijer maakten woensdagavond bekend dat een coalitie van BBB, VVD, GroenLinks, PvdA en SGP voor de hand ligt.
In alle twaalf provincies hebben verkenners een coalitie met de BBB voorgesteld, maar wel met uiteenlopende partners.
De VVD schuift in zeker negen provincies aan en de PvdA in minstens acht provincies. Ook onder meer GroenLinks, CDA, ChristenUnie en SGP maken her en der deel uit van de voorgestelde coalities.
Opvallend: hoewel de BBB dus aan beide kanten van het politieke speelveld samenwerking zoekt, zit D66 vooralsnog nergens aan tafel. De partijen sluiten elkaar niet uit, maar staan op het gebied van de stikstofaanpak lijnrecht tegenover elkaar. De verschillen tussen BBB en GroenLinks zijn op dit vlak ook groot, maar deze partijen zien elkaar kennelijk minder als een tegenpool.
De komende weken moet blijken of de voorgestelde coalities er ook gaan komen. Dat is niet vanzelfsprekend, want nu pas beginnen de inhoudelijke gesprekken. Zijn de verschillen in hun programma's echt overbrugbaar? Als onderhandelingen vastlopen of klappen kunnen er altijd weer andere partijen in beeld komen.
In Utrecht zijn ze zelfs nog niet zover. Oud-verkenner Danny de Vries voerde daar 24 gesprekken, maar vond überhaupt geen geschikte meerderheidscoalitie. BBB en GroenLinks haalden evenveel zetels bij de verkiezingen. De partijen willen samen proberen een coalitie te vormen, maar stelden tijdens de verkennende gesprekken eisen en wierpen blokkades op.
Zo hield GroenLinks de PvdA vast en de BBB op haar beurt de VVD. Tegelijkertijd wilde GL niet in een coalitie met de BBB én de VVD. Hierdoor kwam de verkenning vast te zitten. Toch adviseerde De Vries - tegen beter weten in - de vier partijen samenwerking te zoeken met nog een of twee andere partijen.
Inmiddels is een nieuwe verkenner aangesteld. BBB en GroenLinks moeten nog duidelijk maken hoe ze verder willen. De puzzel in Utrecht is dus nog lang niet gelegd.
Ook in Gelderland is nog een tweede verkenner aan het werk. Oud-minister Ank Bijleveld zoekt daar uit welke partij nog kan aansluiten bij de geadviseerde basis van BBB, VVD en CDA.
In de andere provincies gaat het voorlopig voorspoediger en zijn de onderhandelingen al van start gegaan. In Flevoland was er even onrust over het advies van de verkenners. Ze hebben een coalitie met BBB, VVD, CU, SGP en PVV voorgesteld.
Een samenwerking met de PVV ligt gevoelig bij de achterban van de CU. De landelijke partijvoorzitter noemde in een reactie een samenwerking met de PVV "niet geloofwaardig". Al is het uiteindelijk aan de gekozen Statenleden zelf om te kiezen met wie zij in een coalitie willen, erkende ze. Lijsttrekker van de CU in Flevoland Harold Hofstra verwacht geen gemakkelijke gesprekken, maar wil het wel proberen.
In Drenthe mogen BBB, VVD, CDA en de PvdA een poging wagen om tot een coalitieakkoord te komen. De drie laatstsgenoemde partijen hebben zelfs al laten weten de landelijke partijlijn over stikstof te willen loslaten.
"Als er belemmerende deadlines liggen en de gedwongen opkoop drempels opwerpt om tot oplossingen te komen, dan zijn wij bereid er het gesprek over aan te gaan", zei PvdA-lijsttrekker Yvonne Turenhout.
De komende tijd zullen in de provincies de luiken zich sluiten, zodat de onderhandelingen meer kans van slagen hebben. De grote vraag is of meer beoogde coalities het voorbeeld van Drenthe zullen volgen.
Source: Nu.nl algemeen