Home

Bij Israëlische demonstraties klinkt ook kritiek op de democratie zoals die was

Het was de zeventiende zaterdag op rij dat zo'n tweehonderdduizend Israëliërs zich verzamelden in het centrum van de kustplaats Tel Aviv om te protesteren tegen de geplande juridische hervormingen.

Ze willen terug naar de status quo, want als de plannen doorgaan, zou het Israëlische hooggerechtshof minder invloed krijgen. Een meerderheid in de Knesset, het parlement van Israël, kan dan wetsvoorstellen goedkeuren die door het hooggerechtshof zijn afgewezen. Ook de benoeming van rechters moet dan eerst door de Knesset worden goedgekeurd.

De demonstranten zwaaien massaal met de Israëlische vlag, die voor hen symbool staat voor de joodse democratische staat die zij willen beschermen tegen de regeringsplannen. Te midden van die vlaggenzee zijn ook een paar Palestijnse vlaggen te zien. Dit is waar het kleine, maar groeiende, antibezettingsblok staat. Zij laten een ander geluid horen: "Democratie en bezetting kunnen niet samengaan", "Free Palestine" en "1, 2, 3, 4, weg met de bezetting! 5, 6, 7, 8, Israël apartheidsstaat".

"Zolang Israël de Palestijnse Gebieden bezet, is er geen democratie om te beschermen." Dat is de boodschap van het antibezettingsblok, zegt de Israëlisch-Nederlandse antropoloog Erella Grassiani. Ze is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en demonstreert al maandenlang mee met het blok.

"De eerste keer dat ik hier met een Palestijnse vlag stond, werd ik hard aangepakt door andere demonstranten. Er was veel weerstand", vertelt ze. Nog altijd waarschuwen organisatoren van het antibezettingsblok om buiten de demonstratie niet alleen met de Palestijnse vlag naar huis te lopen, om agressieve reacties te voorkomen.

Enkele honderden meters verderop staat betoger Niv met een Israëlische vlag te zwaaien. Hij is net het antibezettingsblok gepasseerd. "Ik ben het volledig met hen eens. De bezetting zorgt voor veel geweld en racisme. Volgens mij kan je niet spreken van een democratie wanneer je mensen bezet en ze rechten ontneemt. Maar het overgrote deel van de Israëlische samenleving deelt die mening niet."

Joshua, een andere demonstrant, is het maar deels eens met de aanwezigheid van het antibezettingsblok. Volgens hem leidt het af van het doel van de antiregeringsdemonstratie. "Hier protesteren we tegen de verandering van de democratische principes in Israël. Dat moeten we eerst zien te voorkomen, voordat we het gaan hebben over de bezetting."

Premier Netanyahu heeft de gesprekken over de juridische hervormingen eind maart uitgesteld vanwege massale stakingen, nadat defensieminister Yoav Gallant kritiek had geuit op de plannen en vervolgens werd ontslagen. Dat de gesprekken worden hervat is zeker, maar wanneer is nog onduidelijk. Ondertussen blijven Israëliërs massaal vreedzaam demonstreren.

Jarenlang werd er in Israël niet gesproken over de bezetting van de Palestijnse Gebieden, zegt activist Rela Mazali. Nog steeds is het een flink taboe, maar langzamerhand lijkt er toch iets te veranderen, ziet Mazali. "Er liep net een man langs die vroeg waarom ik een Palestijnse vlag bij me draag. 'Democratie is de aanwezigheid van veel vlaggen', antwoordde ik. Hij gaf me gelijk. Het is een klein, maar goed begin dat het woord 'bezetting' zichtbaarder wordt."

Grassiani krijgt nog weleens negatieve blikken toegeworpen als ze haar T-shirt met daarop de slogan 'Kijk de bezetting in de ogen' aan heeft. Toch wordt ook dat minder, merkt ze. "Mensen lijken eraan te wennen doordat we hier elke week staan met onze stickers, vlaggen en borden."

Het aantal mensen dat zich bij het blok aansluit, groeit wekelijks met "tientallen", merkt demonstrant Michal Aviav. Maar ze blijven in de minderheid. "De duizenden zijn de mensen met de Israëlische vlaggen."

Als de juridische hervormingen worden doorgevoerd, kan dat verregaande gevolgen hebben voor minderheden, ook voor de twee miljoen Palestijnen die in Israël wonen, aldus Grassiani. "Stel dat de regering het idee krijgt om hun het stemrecht af te nemen, dan kan dat doorgevoerd worden, zelfs als het hooggerechtshof zegt dat het ongrondwettig is."

Toch zijn er weinig Palestijnen bij de demonstraties. Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook moeten eerst lang een checkpoint om in Israëlisch gebied te komen. Daarvoor hebben zij een speciale vergunning nodig en die is moeilijk te krijgen.

En Palestijnen die in Israël wonen, hebben niet het gevoel dat dit hun strijd is, vertelt een Palestijnse demonstrant die voor het eerst bij de demonstratie is en anoniem wil blijven. "Ik voel me alleen welkom bij het antibezettingsblok", zegt ze en wijst naar de Israëlische vlaggenzee. "Maar daar maak ik geen deel van uit."

Source: Nu.nl algemeen

Previous

Next