"Het is niet te beschrijven wat een mens door de ziel gaat, wanneer men daar op zijn erf zoveel trouwe zonen van Holland ziet neergeschoten, door een bende waarvan men zich afvraagt wat voor wezens het zijn."
Het is een passage uit de brief die boer Kraaijenbrink uit Varsseveld na de Tweede Wereldoorlog schrijft aan de familie van Luther Kortlang. Kraaijenbrink is er getuige van hoe op 2 maart 1945 een Duits vuurpeloton 46 mannen doodschiet op zijn erf aan het Rademakersbroek. Onder hen is de 25-jarige Luther uit Ermelo. De massa-executie is een vergelding voor de moord op vier Duitse militairen in Varsseveld, gepleegd door het verzet.
In de laatste maanden voor de bevrijding treedt de Duitse bezetter met steeds hardere hand op. De Duitsers nemen wraak voor acties van het verzet, door zogenoemde Todeskandidaten in de gevangenissen te selecteren en zonder vorm van proces te executeren. Honderden mannen komen bij deze fusillades om het leven. Onder de Todeskandidaten zijn kopstukken uit het verzet, maar ook mensen die voor lichte vergrijpen in de gevangenis zitten.
Op 5 mei 1945, de dag waarop heel Nederland de bevrijding viert, wordt Luther in Ermelo begraven. De vader en broer van Luther, die ook gevangenzaten, zijn op dat moment nog vermist. Hun tragische lot wordt pas enkele weken na de bevrijding bekend.
Bekijk de video waarin Emily Kortlang, de dochter van Luthers zus, het verhaal van haar familie vertelt:
De NOS besteedt vanavond uitgebreid aandacht aan de 4 mei-herdenking met onder meer een documentaire over de 46 mannen die aan het einde van de oorlog zijn gefusilleerd aan het Rademakersbroek. Hieronder een overzicht van de programma's.
De Nationale Herdenking begint met de 4 mei-lezing in de Nieuwe Kerk in Amsterdam door schrijver Marcel Möring. Daarna volgt de kranslegging op de Dam, met 2 minuten stilte en toespraken door Loewana Weiss en presentator Dieuwertje Blok.
18.30 - 20.30 uur, NPO Radio 1
18.44 - 20.30 uur, NPO 1
19.50 - 20.45 uur, NPO 2 en NOS.nl / NOS-app
19.50 - 20.30 uur, NPO 3
Documentaire over de Duitse massa-executie van 46 mannen, als vergelding voor een actie van verzetsgroep De Bark in Varsseveld. Onder anderen nabestaanden van de slachtoffers, getuigen van de executie en leden van de verzetsgroep komen aan het woord.
20.44 - 21.26 uur, NPO 2
Vanuit Hotel De Wereld in Wageningen presenteert Winfried Baijens een programma dat de overgang markeert van herdenken op 4 mei naar vieren op 5 mei. Met muziek, teksten en poëzie over oorlog, vrijheid en herdenken door onder meer S10, Haevn, Maarten Heijmans, Joost Prinsen en Marieke Lucas Rijneveld.
23.12 - 00.12, NPO 1
Binnenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws