De actie kwam in maart online, maar werd offline gehaald na kritiek van het het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG).
De strekking van de campagne was dat vrouwen periodiek - iedere derde dag van de maand - hun borsten zouden moeten onderzoeken. Het idee was dat iedere derde dag van de maand een goed geheugensteuntje zou zijn.
Maar daarbij werd volgens het NHG geen rekening gehouden met het feit dat veel vrouwen in bepaalde delen van hun menstruatiecyclus last hebben van knobbeliger borstklierweefsel. Een gevolg daarvan is dat vrouwen sneller iets kunnen voelen zonder dat er iets aan de hand hoeft te zijn.
Bovendien is niet aangetoond dat borstkanker eerder wordt opgespoord en gediagnosticeerd dankzij regelmatig zelfonderzoek.
Borstkankervereniging Nederland-directeur Cristina Guerrero Paez vertelt dat de campagne inmiddels is aangepast. "We hebben een goed gesprek gehad met het NHG en aan de hand daarvan een aantal veranderingen doorgevoerd."
Aan de nieuwe campagne verandert inhoudelijk niet veel. "We blijven uitgaan van de regel van drie", zegt Guerrero Paez. "Ons advies: controleer gedurende drie minuten, met drie vingers op drie verschillende plekken."
Guerrero Paez zegt dat ze begrijpt waar de kritiek van het NHG vandaan kwam. "Het is inderdaad niet bewezen dat zelfonderzoek leidt tot eerdere diagnoses. Maar het ging ons vooral om het leren kennen van je eigen lichaam. Ben je je meer bewust van hoe je borsten voelen, zul je het misschien ook eerder opmerken als er iets niet klopt."
Mireille Broeders, hoogleraar Personalized Cancer Screening bij het Radboudumc, snapt wel waarom mensen de oorspronkelijke campagne verwarrend vonden.
"Door vrouwen te vragen iedere maand hun borsten te controleren, kunnen zij dat door elkaar halen met de screening die we van het bevolkingsonderzoek kennen. Maar dat is niet hetzelfde. Zelfonderzoek is geen screening en kan al helemaal niet worden gezien als vervanging."
Volgens Broeders kan screening door middel van een borstfoto - beter bekend als een mammografie - borstkanker eerder opsporen. De borst wordt dan tussen twee platen gelegd, waarna er digitaal een foto wordt gemaakt. Deze screening is vooral bedoeld voor vrouwen die nog geen symptomen hebben.
"Op een mammografie is borstkanker veel eerder zichtbaar", zegt Broeders. "Terwijl je bij zelfonderzoek vaak pas iets kunt voelen als het knobbeltje zich dichter onder het huidoppervlak bevindt."
Als je je eigen lichaam (in dit geval je borsten) goed kent, voel je verschillen eerder, zegt Broeders. Het is daarom beter zelfonderzoek als iets aanvullends te zien, zegt zij. Dat geldt ook voor vrouwen onder de vijftig jaar die nog niet worden uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek.
Verder denkt de hoogleraar dat het een goed idee is om niet vast te houden aan één keer per maand controleren. "Doe je dat wel, dan wordt het al snel weer iets systematisch. Terwijl alertheid altijd het devies is. Ik zou zeggen: zorg ervoor dat je je borsten kent en weet hoe ze aanvoelen, maar maak het tijdstip minder belangrijk."
"Daarnaast zullen veel vrouwen bij een maandelijkse controle al snel iets voelen, omdat borsten nou eenmaal per dag anders kunnen voelen, afhankelijk van hoever je bent in je menstruatiecyclus", zegt Broeders.
Borstkankervereniging Nederland zegt daarom nu de nadruk te leggen op regelmatige controle. "Die nuance was belangrijk. Onze boodschap bleek niet goed over te komen door de manier waarop die geformuleerd was", zegt Guerrero Paez.
Wanneer je jezelf onderzoekt is persoonlijk. "Als je niet menstrueert, maakt het moment niet uit. Maar ben je ongesteld, wacht dan een week tot na je ongesteldheid."
We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen