Home

De laatste maanden van Van Gogh: Briljant, maar gekweld door ziekte en angsten

"Het is waar dat ik het vertrouwen van verschillende mensen heb verloren. Het is waar dat het droevig gesteld is met mijn geldzaken. Het is waar dat de toekomst er behoorlijk somber uitziet. Het is waar dat ik het beter had kunnen doen", schreef Van Gogh in een brief aan zijn broer Theo.

In zijn brieven kwam Van Goghs worsteling met zijn mentale gezondheid regelmatig naar voren. Hoewel de kunstschilder briljant was, werd hij een groot deel van zijn leven gekweld door zijn eigen onzekerheid en angsten. Het gevoel van falen en de angst dat er geen einde zou komen aan zijn financiële problemen, werd steeds erger. Dat de kunstenaar vaak krap bij kas zat, had te maken met de hoge prijzen van schildersmaterialen in die tijd.

Een deel van de brieven werd door Van Gogh geschreven vanuit het Franse plaatsje Auvers-sur-Oise. Van Gogh besloot in het Franse dorp te gaan wonen zodat hij dichter bij zijn broer Theo, die in Parijs woonde, kon zijn. Een andere reden was de aanwezigheid van dokter Paul Ferdinand Gachet, een arts die Van Gogh kon helpen bij zijn geestelijk lijden.

Van Gogh leefde uiteindelijk van 20 mei 1890 tot aan zijn dood op 29 juli in het vlak bij Parijs gelegen Auvers-sur-Oise. Hij woonde slechts zeventig dagen in het dorpje, maar het was een zeer productieve tijd voor hem. Zo maakte hij in die periode een paar van zijn topstukken, zoals Korenveld met kraaien en Dokter Paul Gachet.

Van Gogh werd duidelijk geïnspireerd door het Franse dorp en de omgeving. Hij legde die dan ook graag vast in werken zoals De kerk van Auvers, Huizen met rieten daken in Cordeville en Gezicht op Auvers-sur-Oise. Het laatste schilderij dat hij maakte, was van de wortels van een boom. Experts vermoeden dat de schilder kort na het afronden van het schilderij Boomwortels een einde aan zijn leven heeft gemaakt.

Vincent van Gogh werd in 1853 geboren in Zundert en maakte deel uit van een protestants gezin. Hij groeide op met drie zussen en twee broers. Op jonge leeftijd tekende hij af en toe, maar van enige artistieke aanleg was nog niets te merken.

Uit de brieven die hij schrijft, onder andere aan zijn broer Theo, blijkt dat hij met regelmaat een depressieve periode doormaakte. Ook leek hij zich nergens echt thuis te voelen. Van Gogh woonde in zijn relatief korte leven in 21 verschillende plaatsen in Nederland, België, Frankrijk en Groot-Brittannië.

Op 27-jarige leeftijd begon Van Gogh pas met schilderen. Hij creëerde in slechts tien jaar een indrukwekkend oeuvre, dat bestaat uit ongeveer negenhonderd schilderijen en elfhonderd tekeningen op papier. Tot zijn bekendste werken behoren De Aardappeleters, Het gele huis, Zonnebloemen, De slaapkamer en Sterrennacht. Op 37-jarige leeftijd maakte de kunstschilder een einde aan zijn leven.

Dat Van Gogh ziek was, is een bekend gegeven. Maar waar hij precies aan leed, is al heel lang een onderwerp van discussie. Dat de kunstschilder in 1888 zijn oor afsneed, is volgens verschillende medische specialisten het gevolg van een psychose. Over zijn andere kwalen zijn de meningen verdeeld. Zo zou hij mogelijk lijden aan een alcoholverslaving of aan schizofrenie. Ook epilepsie en vergiftiging (door de gasverlichting in zijn huis) worden vaker genoemd.

In 2020 werd onder leiding van emeritus hoogleraar psychiatrie Willem Nolen van het UMC Groningen een onderzoek gedaan om inzicht te krijgen in het psychiatrisch ziektebeeld van Van Gogh. Dat deden de onderzoekers door de beschikbare medische informatie en de vele brieven die de kunstschilder schreef (aan zijn broer Theo schreef hij minstens 820 brieven), te bestuderen.

Een van de conclusies uit het onderzoek is dat Van Gogh waarschijnlijk leed aan bewustzijnsverandering of verwarring die alcoholverslaafden ervaren na het stoppen met het drinken van alcohol. Het is bekend dat de kunstschilder overvloedig alcohol dronk, omdat hij daar zelf over schreef. Daarnaast zou mogelijk sprake zijn geweest van een persoonlijkheidsstoornis, die verergerd werd door de alcoholverslaving in combinatie met ondervoeding. Maar we zullen het nooit zeker weten.

Van Goghs werk was tot ongeveer 1900 alleen in kleine kring bekend. Dat veranderde na het overlijden van zijn broer Theo in 1891. Theo liet zijn vrouw Jo van Gogh-Bonger achter met een woning vol kunstwerken van zijn broer. Zij besloot tentoonstellingen te organiseren en zette zich in om meer bekendheid te generen voor het werk van Van Gogh.

In 1905 organiseerde zij een tentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam, waar maar liefst 480 werken van haar zwager te zien waren. Hierna namen de bekendheid én de prijzen van de kunstwerken enorm toe.

In de tentoonstelling Van Gogh in Auvers-sur-Oise. Zijn laatste zijn in totaal vijftig schilderijen en ruim dertig tekeningen te zien, die worden geleend van onder meer musea en privépersonen. Zo leent het Musée d'Orsay in Parijs acht schilderijen uit aan het Van Gogh Museum. Bezoekers van de tentoonstelling krijgen een aantal werken van de bekende kunstschilder te zien die nog niet eerder samen zijn getoond.

De tentoonstelling Van Gogh in Auvers-sur-Oise. Zijn laatste maanden is te zien van 12 mei tot en met 3 september 2023.

Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).

Source: Nu.nl algemeen

Previous

Next