De overheid moet eerder, vaker en beter actief luisteren naar burgers. Dat schrijft de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen in zijn jaarverslag.
Volgens de ombudsman leidt een goed gesprek met burgers in de praktijk nogal eens tot verrassend eenvoudige oplossingen, met naast financieel ook emotioneel herstel.
Van Zutphen benadrukt dat veel burgers hun stem willen laten horen, ook buiten de verkiezingen. In de praktijk participeert alleen een kleine groep, ziet hij.
"We blijven kritisch volgen hoe participatie wordt ingezet, vooral daar waar het plak- en pleisterwerk lijkt voor onbehoorlijke dienstverlening", staat in zijn verslag over 2022, dat Van Zutphen vandaag heeft aangeboden aan de Kamer.
De ombudsman voegt eraan toe dat burgers alleen echt kunnen meedoen als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. "Mensen met financiële zorgen hebben minder ruimte om te participeren", schrijft hij.
Van Zutphen benadrukt dat de overheid niet moet luisteren om iets bevestigd te krijgen, maar om samen verder te komen. Hij merkt geregeld dat burgers zich niet gehoord voelen of dat ze niet serieus genomen worden.
Hij noemt "die ene vraag wat iemand zelf kan bijdragen" aan de oplossing "van onschatbare waarde". Volgens hem voorkomt het antwoord daarop verkeerde of te grote verwachtingen, zowel voor burgers als voor de overheid.
Van Zutphen onderstreept in zijn verslag verder de vele gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Hij wijst onder meer op de vlucht van zo'n 90.000 Oekraïners naar Nederland, waardoor er extra druk kwam op de asiel- en opvangcrisis.
"Een crisis die bovendien stapelde op andere grote vraagstukken als woningnood, de klimaattransitie, het stikstofprobleem, problemen in de jeugdzorg en de complexe hersteloperaties van het toeslagenschandaal, de gaswinning in Groningen en de wateroverlast in Limburg", schrijft hij.
In het verslag waarschuwt de ombudsman daarnaast voor de "reflex van meer regels en verregaande juridisering". Als voorbeeld noemt hij de versterking van de rechtspositie van burgers naar aanleiding van het toeslagenschandaal.
Burgers kregen meer mogelijkheden om zich te verweren tegen de overheid en Van Zutphen denkt dat dit met de beste intenties is gebeurd. "Maar het laat zien dat de overheid meer tegenover de burger staat dan ernaast."
Binnenland
Politiek
Deel artikel:
Source: NOS nieuws