De Belgische hulpverlener Olivier Vandecasteele is sinds gisteravond terug in België. Vandecasteele zat sinds februari vorig jaar vast in de beruchte Evin-gevangenis in de Iraanse hoofdstad Teheran. Na bemiddeling van Oman werd hij vrijgelaten.
Vanuit Teheran werd Vandecasteele overgebracht naar de Omaanse hoofdstad Muscat. Rond 21.30 uur landde de Belg op de militaire luchthaven in Melsbroek, waar hij werd onthaald door vrienden en familieleden.
Na zijn aankomst sprak hij volgens de Belgische omroep VRT kort met enkele kabinetsleden, onder wie premier De Croo. "Hij verkeert in goede gezondheid en maakt al grapjes", zei de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Lahbib na afloop van dat gesprek. Tijdens de vlucht van Iran naar België belde de hulpverlener al met koning Filip.
Vandecasteele werkte in Iran voor de humanitaire non-profitorganisatie Relief International en werd door de Iraanse revolutionaire garde opgepakt, formeel op beschuldiging van spionage en witwassen. Hij werd twee keer veroordeeld: in december 2022 kreeg hij een celstraf van 28 jaar opgelegd, die in januari dit jaar werd opgehoogd tot 40 jaar.
Volgens Justitieminister Van Quickenborne werd Vandecasteele veroordeeld als vergelding voor de straf die België vorig jaar oplegde aan de Iraanse diplomaat Assadollah Assadi. Die laatste werd in 2021 tot twintig jaar cel veroordeeld voor betrokkenheid bij een verijdelde aanslag op een bijeenkomst van een Iraanse oppositiegroep met duizenden aanwezigen. Assadi smokkelde een bom mee in zijn diplomatieke bagage, die niet geïnspecteerd mag worden.
Vandecasteele werd vastgehouden in de Evin-gevangenis, waar het Iraanse regime dissidenten opsluit. In de gevangenis is sprake van ernstige mensenrechtenschendingen.
Lange tijd onderhandelde België met Iran over het terughalen van Vandecasteele. Het Belgische parlement hoopte hem via een omstreden uitwisselingsverdrag (de Iran-deal) terug te krijgen: de hulpverlener zou worden uitgeruild tegen Assadi, ondanks bezwaren van de officieuze Iraanse oppositie in het buitenland.
Afgelopen maart maakte het Grondwettelijk Hof de weg vrij voor de Iran-deal, maar verwacht werd dat de uiteindelijke uitruil vertraagd zou worden vanwege rechtszaken. Omdat in België de vrees bestond dat Vandecasteele de doodstraf zou krijgen, greep de Belgische regering naar een grondswetartikel om de uitruil er versneld door te krijgen.
De Iraanse oppositie heeft de vrijlating van Assadi veroordeeld: "Het Iraanse verzet veroordeelt krachtig de vrijlating van de terroristische diplomaat Assadollah Assadi en zijn terugkeer naar Iran onder het bewind van de mullahs", schreef de Nationale Raad van Verzet van Iran gisteren in een reactie.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws