"We stonden met onze rug tegen de muur", zei Rutte donderdag tijdens het Kamerdebat over het tweede onderzoek naar de coronacrisis. "We hadden geen of weinig alternatieven met hetzelfde effect."
De premier verdedigde zijn keuze om mensen te verbieden na 21.00 uur het huis te verlaten. Nederland zat toen al in een lockdown en je mocht niet meer dan twee mensen per keer op bezoek krijgen. Daar kwam de avondklok dus nog bij. "Ingrijpend, maar noodzakelijk", zegt Rutte daar vandaag over.
Een nieuwe virusvariant zorgde er destijds bovendien voor dat het aantal besmettingen sneller opliep.
De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) deed onderzoek naar de coronacrisis. Inmiddels zijn twee lijvige rapporten gepubliceerd. Het derde en laatste rapport verschijnt dit jaar.
In het tweede rapport wordt onder andere de avondklok onder de loep genomen. Ook de scholensluiting en de mondkapjesplicht komen aan bod.
Wat deze maatregelen volgens de OVV gemeen hebben, is dat het nog steeds niet duidelijk is of ze hebben geholpen tegen het terugdringen van het virus. Juist die veronderstelde effectiviteit van de avondklok was voor het kabinet belangrijk om de maatregel in te voeren op 23 januari 2021.
In de Kamer werd die maatregel gesteund door de coalitie (VVD, D66, CDA, CU) en oppositiepartijen PvdA, GroenLinks, SP en 50PLUS.
Het aantal besmettingen zou met 8 tot 13 procent afnemen, beweerde het kabinet. Dat was onder andere gebaseerd op ervaringen uit het buitenland, maar het is nog onduidelijk of die percentages kloppen. "Het daarvoor benodigde onderzoek is tot op heden (september 2022) niet uitgevoerd", schrijft de Onderzoeksraad.
De eerste aanbeveling uit het rapport luidt dan ook om de coronamaatregelen "zo spoedig mogelijk" afzonderlijk te evalueren.
Dat is alleen complex, zei Rutte donderdag in het debat. "Je kunt niet zeggen: bereken het reproductiegetal van de avondklok." Maar omdat een meerderheid van de Kamer hier toch op aandrong, wordt er alsnog een poging ondernomen. "We zullen iets presenteren dat hier goed zal vallen", beloofde de premier.
Dat is alleen rijkelijk laat, vinden sommige partijen. De stellige overtuiging van Rutte dat de avondklok ook met de kennis van nu een goed idee was, zorgde voor wrevel bij de oppositie.
"Verbijsterend dat de premier blijft bij een oud en achterhaald verhaal", zei PVV-Kamerlid Fleur Agema. "Het effect was minder dan die 8 tot 13 procent. Mensen zijn voor niets 95 dagen achter de voordeur opgesloten." Agema is ervan overtuigd dat Rutte geen onderzoek wíl.
Ook SGP-leider Kees van der Staaij ziet weinig lerend vermogen bij Rutte. Hij hoorde dezelfde argumenten van de premier als tijdens de coronacrisis, terwijl er nu een dik onderzoeksrapport ligt. "Wat doet die evaluatie met de overwegingen van de minister-president?"
Er was en is veel onzekerheid rondom de werking van de avondklok, zei Van der Staaij. Hij citeerde daarbij een van de conclusies uit het OVV-rapport: "De verwachte effecten van de avondklok worden daardoor veel stelliger gepresenteerd dan de onderbouwing rechtvaardigt."
Lisa Westerveld van GroenLinks deed nog een laatste poging om iets van Ruttes stelligheid weg te nemen. "Kan de premier afstappen van die stelligheid en wat kan leren van de aanbevelingen van de OVV?"
Rutte. "Ik wil van alles leren. Maar als je me vraagt: zou je de avondklok nu weer invoeren? Dan is mijn antwoord ja."
Source: Nu.nl algemeen