Ruim de helft van de studenten ervaart veel stress en prestatiedruk. Daardoor zien veel studenten hun studietijd als een hindernisbaan en een wedstrijd tegen zichzelf en anderen, vertelt Jolien Dopmeijer, hoofdonderzoeker bij het Trimbos-instituut, aan NU.nl.
Dat kan niet langer, schreven de onderzoekers in het rapport Harder Better Faster Stronger?, een onderzoek naar prestatiedruk onder studenten. "Die zogenoemde hindernisbaan moet veranderen in een wandelpad", vindt Dopmeijer. "Dat kan door heel bewust rustmomenten in te plannen. We kunnen nou eenmaal niet eeuwig doorgaan."
Maar studenten hebben toch juist geen tijd om te sporten en ontspannen? "Dat zou je denken en dat voelen ze misschien ook zo", zegt Dopmeijer. "Maar door het toch te doen, worden de prestaties uiteindelijk beter. Want je hoofd heeft meer rust en er komt ruimte voor die ene heftige deadline waarvan je niet wist waar je moest beginnen."
Bewust voor jezelf kiezen is onderdeel van wat Dopmeijer "mentale gezondheidsvaardigheden" noemt. "Het is belangrijk om te leren wat stress is en hoe je ermee omgaat", stelt ze. Die levensvaardigheden zijn volgens Carolien Gravesteijn, lector Ouderschap aan de Hogeschool Leiden, het belangrijkste werkpunt voor studenten.
Ze pleit voor een verplicht vak over levensvaardigheden op basis- en middelbare scholen en in het hoger onderwijs. Een vak waarin onder meer het zelfvertrouwen en zelfmanagement worden verbeterd. "Leren hoe je met stress omgaat en hoe je stresssignalen kunt herkennen, zijn belangrijke vaardigheden voor studenten en voor volwassenen."
Leerlingen en studenten met meer zelfvertrouwen en zelfmanagement zijn beter bestand tegen de druk vanuit hun studie. "Als we dat aanpakken, wordt het gevoel van prestatiedruk en stress vanzelf minder", zegt Gravesteijn, die ook gedragswetenschapper is.
Maar studenten hoeven het niet alleen te doen. De Universiteit Utrecht, Universiteit Leiden en Hogeschool Zuyd in Maastricht zijn aangesloten bij platform Frisse Gedachtes. Dat zijn studenten die zich inzetten in voor het studentenwelzijn. Je kunt er onder meer (anoniem) chatten en voor langere tijd worden gekoppeld aan een buddy.
Zo zijn er meer projecten die de volgelopen emmers van studenten helpen te legen. Caring Universities is een samenwerkingsverband tussen Nederlandse universiteiten en hogescholen. Ze bieden gratis online zelfhulp aan studenten die door professionele coaches wordt begeleid. Steeds meer studenten melden zich daarvoor aan.
Volgens Sascha Struijs, projectleider van Caring Universities heeft de meerderheid baat heeft bij de hulp. "We zien dat studenten minder mentale klachten hebben en beter in hun vel zitten." Die verbeteringen ziet ook organisatie @ease, waar veel studenten langskomen met problemen over prestatiedruk en geldproblemen.
Steeds meer scholen hebben fysieke incheckbalies of praatplatforms, vaak in samenspraak met studenten. "Ze helpen elkaar en dat is een goede ontwikkeling", vindt Demi Janssen, voorzitter van studentenorganisatie Interstedelijk School Overleg (ISO). Sociale steun is belangrijk punt dat het Trimbosonderzoek aankaartte als oplossing voor stress en prestatiedruk.
De oplossing ligt niet alleen bij studenten en scholen. De verandering van het bindend studieadvies is een goede stap vooruit, vinden de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en het ISO. Eerstejaars moeten nu nog 45 van de 60 studiepunten halen om aan het volgende jaar te beginnen, maar dat aantal wordt teruggebracht naar 30.
De financiële problemen die studenten ervaren zijn ook een groot veroorzaker van stress. Volgens Gravesteijn is het leenstelsel problematisch geweest, omdat studenten daardoor veel werkten naast hun studie en dus geen prioriteit bij hun studie legden. Zij is blij daarom met de nieuwe plannen voor studiefinanciering.
Maar om de stress te verminderen moeten ook de prijzen voor studentenkamers omlaag: prijzen als 800 euro voor een kamer van 12 vierkante meter zijn onredelijk. "Daardoor moeten veel studenten blijven werken naast hun studie, omdat ze anders niet rond kunnen komen", zegt Dopmeijer. "Dat levert weer stress op."
Onderwijsminister Robbert Dijkgraaf wil de druk dan ook aanpakken. Hij pleit voor betere begeleiding van studenten en betere informatievoorziening over uitzonderingen vanwege persoonlijke omstandigheden, zoals ziekte of het moeten verlenen van mantelzorg. Dat vindt ook Gravesteijn belangrijk, want vaak spelen er bij veel stress en prestatiedruk onderliggende problemen. "Met juiste informatie en de aanpak van het zelfvertrouwen kunnen we die aanpakken."
We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.
Source: Nu.nl algemeen