De man die bij zijn eerste stappen in de politiek nog een joint wilde opsteken in de Belgische Senaat, is 25 jaar later een hardliner.
Geïnspireerd door Italië wil hij de georganiseerde misdaad in België breken. "Als je jong bent, volg je je hart. Als je ouder wordt, volg je je verstand", legt Van Quickenborne zijn manier van denken uit.
Zijn strijd tegen de georganiseerde misdaad had voor de minister persoonlijke gevolgen. In september vorig jaar werd een vermeend plan van Nederlandse criminelen om hem te ontvoeren verijdeld. Eind vorig jaar moesten hij en zijn gezin zich opnieuw schuilhouden vanwege een dreiging.
Belgische veiligheidsdiensten waren al enige tijd alert na de tip dat criminelen uit het drugsmilieu een minister wilden ontvoeren.
Toen de buurvrouw van Van Quickenborne op 23 september vorig jaar belde, gingen gelijk de alarmbellen rinkelen. Een auto met een Nederlandse kentekenplaat blokkeerde haar oprit.
Bij een controle trof de politie een machinegeweer, twee pistolen, benzine en spanbanden in het gestolen voertuig aan. In de maanden daarna werden in totaal zes Nederlandse verdachten aangehouden. Drie daarvan zijn inmiddels vrijgelaten en geen verdachte meer.
Ondertussen zag Antwerpen het aantal in beslag genomen kilo's cocaïne stijgen naar 110.000 in 2022. De stad wordt geteisterd door aanslagen met opvallend veel Nederlanders als ogenschijnlijke uitvoerders.
Is er niet gewoon sprake van een Nederlands probleem in België?
"De realiteit is dat de Nederlanders criminaliteit exporteren naar ons land. Er worden bijvoorbeeld steeds meer en meer uithalers uit Nederland gearresteerd in de haven van Antwerpen. In 2022 hebben we 133 uithalers gearresteerd, van wie er 86 uit Nederland komen. Dit jaar zijn dat er al 53, van wie 37 Nederlanders. Zeventien van hen komen uit Rotterdam."
"Maar ook als het gaat om bommen en granaten in de straten van Antwerpen is het aandeel van de Nederlanders zeer groot."
Waarom zouden specifiek Nederlanders dit doen?
"Ik denk dat criminelen makkelijker rekruteren bij deze jongeren. Dat men daar een netwerk heeft opgebouwd. We zien in verschillende strafdossiers dat deze verdachten voor een paar honderd euro bereid zijn klussen uit te voeren. Ook aanslagen."
"Ze komen uit bepaalde wijken waar nog moeilijk controle over te krijgen is en dat is toch zeer beangstigend. Ze zijn soms dertien of veertien jaar."
Is er een oplossing voor dit probleem?
"Aan verdragen en akkoorden tussen Nederland en België is geen gebrek en er wordt goed samengewerkt. Wel zouden we nog beter informatie kunnen uitwisselen. Zo kan de politie in België nog geen databanken van de Nederlandse politie raadplegen en omgekeerd. Stel, je houdt een auto met een Nederlandse kentekenplaat aan, dan kan de Belgische politie niet controleren of de inzittenden bekenden van de Nederlandse politie zijn."
"Maar nog veel belangrijker is dat we zicht krijgen op de criminele netwerken. We kennen de top, we kennen de uitvoerders, maar wie zijn de brokers (personen die zorgen voor de financiering van criminele activiteiten, red.)? Wie zijn de tussenpersonen? Dat kan heel goed een mix van Belgen en Nederlanders zijn. We willen antwoord op die vraag."
En dan zijn we er?
"Ik denk dat we een misvatting uit de wereld moeten helpen. Het is niet zo dat we alle drugs uit deze samenleving moeten bannen om deze strijd te winnen, dat is niet juist. Wat we wel moeten doen, is het verdienmodel van die criminele bendes breken."
"Uit onderzoek van misdaadonderzoeksbureau InSight Crime blijkt dat als we 20 procent van de handel kunnen pakken, dat je dan echt het businessmodel aan het bedreigen bent. Op dit moment slagen we erin ongeveer 11 procent te onderscheppen. Daarom is er ons allesomvattend Stroomplan XXL, dat de problemen aanpakt van de landen waar de cocaïne vandaan komt tot aan het gebruik."
"Om onze ambitie te realiseren, hebben we afspraken gemaakt met de Nederlandse regering, Antwerpen, Rotterdam en de vijf grootste rederijen van de wereld om gebruik te maken van slimme containerverzegelingen (die een signaal afgeven als ze worden verbroken, red.), zodat de drugs niet meer in de containers gesmokkeld kunnen worden."
"In de haven van Antwerpen patrouilleren meer dan tweehonderd agenten. En daar worden alle zestienduizend medewerkers elk jaar gescreend om corruptie tegen te gaan. En we schaffen mobiele scanners aan. We scannen nu 40.000 containers per jaar, maar we willen naar 400.000."
Ondertussen zitten de leiders van de criminele organisaties in het buitenland.
"We hebben uitleveringsverdragen gesloten met de Verenigde Arabische Emiraten, want we zien dat de top van de maffia zich daar schuilhoudt. Vanuit Dubai blijven ze de criminaliteit organiseren tot in de straten van Antwerpen, met onder andere de dood van een elfjarig meisje tot gevolg. We slagen er op dit moment nog niet in die grote criminelen terug naar Europa te brengen."
"Ik vind ook dat Europa hier veel meer zijn werk moet doen. Sluit Europese uitleveringsverdragen met de Emiraten. Zet druk op Turkije en Marokko, waar criminelen zich schuilhouden. Niet vanuit Nederland en België, maar vanuit Europa. Begin 2024 is België voorzitter van de Raad van de Europese Unie. Dan wordt dit topprioriteit nummer één."
"Want als criminelen ergens schrik van hebben, dan is dat opsluiting. Als het aan mij ligt een geïsoleerde opsluiting zoals in Italië. En dat gedurende vele, vele, vele jaren."
Dat is een harde aanpak. Bent u niet bang voor de negatieve gevolgen?
"Kijk, als je op de grond stampt, dan komen de pieren naar boven. Ik laat mij inspireren door wat men in de Verenigde Staten en ook in Italië heeft gedaan. Daar is men erin geslaagd de ruggengraat van de maffia te breken."
Bedreigingen aan uw adres, explosies in de straten van Antwerpen: een noodzakelijk kwaad om die criminelen te breken?
"Ja, dat is een noodzakelijk kwaad. Ik heb altijd gezegd dat het eerst slechter gaat, voordat het beter gaat. Kijk wat er in Nederland is gebeurd. Peter R. de Vries is vermoord. Ook bij ons moeten journalisten onderduiken en worden magistraten bedreigd. We zijn in een nieuwe fase van narcoterrorisme aangekomen. Je hebt als overheid de verdomde plicht om ertegenin te gaan."
Je zou ook een andere strategie kunnen kiezen. Drugs legaliseren bijvoorbeeld. Moet je de strijd wel op deze manier voeren?
"Als je denkt dat je dat als land alleen kan doen, dan denk ik dat je de waanzin organiseert. Dan krijg je massaal drugstoerisme. Het is een interessant debat, maar eerlijk gezegd: daar is nu geen tijd voor."
Want het kraken van de berichtendienst van de onderwereld Sky ECC heeft laten zien hoe groot het probleem is?
"Ik verwijs naar de woorden van de procureur van Antwerpen, die al 29 jaar actief is. Die zegt dat hij in zijn leven nog nooit zo'n schaal van geweld en omkoping heeft gezien. Dit is waanzin, totale waanzin. Het gaat over miljarden euro's die rondgaan in de wereld van drugs. Dit is een gigantisch probleem in onze samenleving."
"Er is maar één alternatief en dat is wat de Italianen hebben gedaan: achter de maffia aan gaan en ze het leven verdomd moeilijk maken. Zorgen dat die mannen achter de tralies verdwijnen. Ik wens het ze toe."
Source: Nu.nl algemeen