In verschillende Turkse provincies zette de de gouverneur de afgelopen maand een streep door geplande Pride-activiteiten. Op universiteiten in Ankara en Izmir kwam de politie op de campus om studenten ervan te weerhouden hun eigen Pride-marsen te houden. Een picknick, theekransje en een lhbtiq+-filmavond konden volgens de Turkse autoriteiten ook niet door de beugel.
Afgelopen zondag kreeg de binnenstad van Istanboel een voorproefje van wat hen morgen te wachten staat. Tijdens de Trans Pride-mars van 18 juni was het gehele centrum hermetisch afgesloten door honderden politieagenten. Veerboten werden uit de vaart genomen en twee belangrijke metrostations waren dicht. Voor de toeristen en hun rolkoffers zat er niets anders op dan flinke omwegen te maken. De inwoners zelf waren genoodzaakt om thuis te blijven.
"Volgens de Turkse grondwet mag je protesteren zonder toestemming, maar je moet wel de gouverneur op de hoogste stellen. Die kan vervolgens de datum of de locatie van het protest wijzingen. In de praktijk betekent dit dat er zonder goede reden een streep door manifestaties kan", zegt advocaat Ali Gül tegen NU.nl.
Het dwarsbomen van Pride-activiteiten volgt op een verkiezingscampagne waarin de Turkse lhbtiq+-gemeenschap onder vuur kwam te liggen. Erdogan noemde de gemeenschap al eens een "virus" en "pervers". Mensen die er deel van uitmaken werden door de president bovendien omschreven als "ketters" en als "afvalligen". Daar ging hij in de campagne mee door.
In zijn overwinningsspeech was de lhbtiq+-gemeenschap opnieuw het doelwit. Zijn aanhang werd aangespoord tot boegeroep. Wat Erdogan en zijn politieke partners betreft, vormt de lhbtiq+-gemeenschap een bedreiging voor het traditionele gezin en daarmee voor Turkije.
Volgens Emma Sinclair-Webb, directeur van de Turkse tak van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch, is de anti-lhbtiq+-taal onderdeel van het vaste repertoire van Erdogan geworden. Dat is een zorgelijke ontwikkeling, zegt ze in gesprek met NU.nl. "Zo wordt er van bovenaf vijandigheid jegens de lhbtiq+-gemeenschap gecreëerd. En als je dat maar blijft doen, gaat de deur naar geweld steeds verder open."
Dat zo veel Pride-activiteiten afgelast zijn en dat er op veel plaatsen politie-inzet was, verbaast Sinclair-Webb niet. "Het demonstratierecht staat voor meer groepen ernstig onder druk. Niet alleen voor de lhbtiq+-gemeenschap. Denk ook aan vrouwen, Koerden en vakbonden. En dat er mensen meegenomen worden naar het politiebureau is een pure intimidatietactiek. Van de 372 mensen die vorig jaar tijdens Pride werden opgepakt, is er niemand door een rechter veroordeeld. Maar de autoriteiten hebben wel laten zien wie de baas is. De boodschap aan de lhbtiq+-gemeenschap is: 'word onzichtbaar'."
Dat de Turkse autoriteiten lhbtiq+-uitingen zoveel mogelijk willen uitbannen, zie je ook terug in de concertagenda. Bekende popartiesten die recentelijk aandacht vroegen voor gelijke rechten, zagen deze maand hun optredens afgezegd worden. Via een grondwetswijziging zouden voorbereidingen getroffen worden om alle lhbtiq+-verenigingen in Turkije te kunnen sluiten, claimde een partijlid van Erdogan afgelopen week bovendien.
Dit artikel is geschreven door verslaggever Nick Augusteijn. Nick werkt sinds 2017 voor NU.nl, onder meer voor de algemene nieuwsredactie. Hij woont in Istanboel.
Ogulcan Yediveren van de vrijwilligersorganisatie SPoD rekent net als andere jaren op veel weerstand van de politie op zondag. Hij kijkt er al niet meer van op. SPoD doet aan voorlichting, rechtsbijstand en psychosociale zorg voor de lhbtiq+-gemeenschap.
Volgens Yediveren komt er dit jaar meer dreiging uit een andere hoek. "Religieus-conservatieve groepen kunnen zich dankzij de woorden van Erdogan mogelijk geroepen voelen om lhbtiq+-groepen aan te vallen. Er is een klimaat geschapen waarin zij zich steeds roekelozer kunnen gaan gedragen."
Dat ziet ook advocaat Gül. "Het wordt de lhbtiq+-gemeenschap met de dag lastiger gemaakt in Turkije. Het past in de strategie van Erdogan om de bevolking zoveel mogelijk tegen elkaar uit te spelen en zo de aandacht af te leiden van zaken als corruptie en economisch wanbeleid."
Het maakt de vastberadenheid om de straat op te gaan zondag er niet minder om, zegt Yediveren. "Tijdens de Trans Pride-mars zagen we veel nieuwe jonge betogers. Juist vanwege de toenemende onderdrukking willen deze jongeren hun stem laten horen. Daar putten we veel hoop uit, want uiteindelijk hebben we alleen elkaar in deze strijd."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen