In de laatste twaalf maanden hebben dertien staten wetgeving doorgevoerd die abortus (bijna) helemaal verbiedt, schrijft CBS News. In nog tien tot twintig staten zijn wetten doorgevoerd die de toegang tot abortus beperken. Daarmee heeft de helft van de Verenigde Staten nu beperkende abortuswetgeving.
Vooral in het midwesten van de VS hebben veel staten de toegang tot abortus geheel verboden. Daardoor zijn uitzonderingen in die regio, staten zoals Illinois en Virginia, ineens abortusvriendelijke oases in een conservatieve woestijn. Klinieken in die staten zien een enorme toename van patiënten vanuit omliggende staten.
Sommige staten waar abortus verboden is proberen ook om met wetgeving te voorkomen dat hun inwoners voor een abortus naar andere staten reizen. In reactie daarop hebben zeven abortusvriendelijke staten, waaronder Illinois en Virginia, zogeheten 'beschermingswetten' aangenomen om de rechten van die inwoners te beschermen.
In de staten waar abortus (deels) is verboden, lijken de wetten te leiden tot het beoogde resultaat. Gemiddeld nam het aantal abortussen in staten met een algeheel verbod met 7 procent af, volgens cijfers van de organisatie Society of Family Planning. In staten met beperkende wetten gaat het om een gemiddelde afname van 1,7 procent.
In staten zonder beperkende wetgeving steeg het aantal abortussen juist fors: gemiddeld met 6,2 procent. In heel de VS nam het aantal abortussen gemiddeld met 2,8 procent af. Intussen is de steun voor het recht op abortus alleen maar toegenomen, schrijft ABC News.
Zittend president Joe Biden heeft zaterdag aangegeven zich te zullen inzetten om de antiabortuskoers van veel staten te zullen aanvechten. Maar zijn middelen zijn beperkt. Het is nog nooit gelukt om een federale wet op te tuigen die het recht op abortus garandeert. Als Biden dat nu zou willen, heeft hij de hulp van Republikeinen nodig en dat lijkt erg onwaarschijnlijk.
De belangrijkste verandering sinds het omverwerpen van Roe v. Wade is dat de zeggenschap over abortuswetgeving weer terug is bij de staten. Dat betekent overigens niet dat zij een 'free pass' hebben om zo ver te gaan als ze zelf willen. Elke staat heeft eigen wetgeving en overal liggen de mogelijkheden tot beperking van abortus anders.
Bovendien is er nog steeds geen federale wet die abortus verbiedt of het recht erop garandeert. In elke staat kunnen wetten voor een rechter worden aangevochten. Als rechters er op lokaal of staatsniveau niet uitkomen (wegens gebrek aan wetgeving), kan het weer op het bordje van het Hooggerechtshof terechtkomen. Dat gebeurde ook in aanloop naar het omverwerpen van Roe v. Wade.
In de rechtszaak uit 1973 verklaarde het Hooggerechtshof (de hoogste Amerikaanse rechter) wetgeving die abortus in Amerikaanse staten bemoeilijkte of zelfs verbood 'ongrondwettelijk'. Een uitspraak van het hof werkt hetzelfde als een federale wet: elke staat moet zich eraan houden.
Vorig jaar kwam er dus een einde aan het federale recht op abortus omdat een overwegend conservatief Hooggerechtshof de uitspraak uit 1973 omverwierp en daarmee de verantwoordelijkheid voor abortusbeleid weer bij de individuele staten legde. Zo draaide het Hof de tijd met vijftig jaar terug.
Het lijkt er vooralsnog niet op dat deze beslissing op korte termijn wordt teruggedraaid. Het negenkoppige Hof heeft vooralsnog een overtuigende conservatieve meerderheid (6 tegenover 3), en het gebeurt niet vaak dat een rechter vervangen wordt.
Source: Nu.nl algemeen