"Het kabinet is aan zet, maar niet los van de sector", zei Adema donderdag in het debat over het geklapte landbouwakkoord. Eind september komt het kabinet met een toekomstvisie voor de boerensector in de vorm van een kabinetsbrief, beloofde de minister al eerder.
Het is alleen de vraag welke bouwstenen het kabinet daarvoor gebruikt. In het landbouwakkoord, of "niet-landbouwakkoord" zoals Adema het noemt, zijn wel afspraken gemaakt. Met supermarkten, jonge boeren, natuurorganisaties en met LTO, de boerenorganisatie die uiteindelijk niet verder wilde praten.
Enerzijds wil Adema nu zelf verder werken aan de plannen voor de boeren. Anderzijds waakt hij voor het prille vertrouwen dat met de gesprekken de afgelopen zeven maanden juist net een beetje is hersteld. "Ik wil een landbouwvisie waarbij we niet gelijk Den Haag vol met trekkers hebben staan."
Adema zegt er zelf alle belang bij te hebben om "dat broze lijntje dat we hebben ook te houden." Daarom neemt het kabinet "zorgvuldige stappen" in het vervolgproces.
Want als het lijntje breekt, is volgens Adema iedereen verder van huis. Terwijl de bewindsman alle betrokkenen, zoals de ketenpartijen, provincies en landschappen, juist dicht bij zich wil houden.
"Ze willen allemaal doorpraten", zegt Adema. Niet zozeer over een landbouwakkoord, want daarover onderhandelen ze niet meer. Maar met de goede dingen die in het conceptakkoord staan - Adema noemt dat de bouwstenen - wil het kabinet zorgvuldig omgaan.
"Al die partijen hebben me gevraagd: 'Piet, gooi het niet overboord, maar neem het mee in je plan.'"
Maar het kabinet komt waarschijnlijk ook met plannen die de boer niet niet zullen bekoren. Zoals voorstellen over de zogenoemde grondgebondenheid. Daarbij wordt het maximumaantal koeien afhankelijk van de grootte van het land. Boeren moeten de dieren onderhouden met voer van eigen grond of uit de directe omgeving.
Dat principe is gekoppeld aan een norm, maar de agrarische sector ziet dat niet zitten. Voorzitter Sjaak van der Tak van LTO Nederland heeft daar nooit een geheim van gemaakt. "Zo'n norm is zinloos", schreef hij onlangs in een opiniestuk.
Toch lijkt het erop dat het kabinet dit doorzet. "We komen nu in de situatie dat het kabinet zegt: 'Wij willen dat wel en we gaan het doorvoeren'", zegt Adema daarover. "Er komen ook zure maatregelen voor de agrarische sector."
Welke dat precies zijn, wil Adema niet zeggen. Dat maakt het kabinet na de zomer in de landbouwvisie bekend. Wel wil de bewindsman kwijt dat hij in de discussie over de 'koeiennorm' was opgeschoven richting LTO. "Ik kan verzekeren dat er in het kabinet een andere norm lag."
Het was ergens een raar debat, vonden enkele Kamerleden. Normaal spreken ze over kabinetsvoorstellen, maar nu ligt er een conceptlandbouwakkoord waarvan nog onbekend is wat ermee gaat gebeuren.
"Ik vraag me af wat we hier aan het doen zijn", zei SP-Kamerlid Sandra Beckerman dan ook. Beckerman komt met de opvallende vergelijking van de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. Die hield onlangs een toespraak die ze een jaar eerder ook had gebruikt. "In dit debat zou dat niet opvallen. We kunnen een toespraak van vorig jaar gebruiken en het zou niet eens opvallen", stelde de SP'er.
Volgens Beckerman is er de afgelopen jaren te weinig gebeurd in het landbouwdossier, waarin het vooral over het stikstofprobleem gaat. "Dat is de tragiek." Ook andere oppositiepartijen vonden dat het te langzaam gaat. "We hebben de hele dag gedebatteerd, maar zijn geen steek opgeschoten", zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver.
Opvallend genoeg vertelde CDA-Kamerlid Derk Boswijk onlangs in een stikstofdebat precies hetzelfde verhaal als een jaar geleden. Alleen deed hij dat bewust. Boswijk wilde er toen mee zeggen dat de stikstofdiscussie vaak vol zit met "een juridisch doolhof en politieke dogma's".
Donderdag was dat weer het geval, getuige de irritatie tussen met name D66'er Tjeerd de Groot en Caroline van der Plas van BBB. Ook de discussie over wat het CDA precies wil met de stikstofdeadline blijft terugkomen, zonder dat er duidelijkheid komt.
Het geduld van de boeren wordt daarmee nog langer op de proef gesteld.
Source: Nu.nl algemeen