De conclusie van het rapport van de Onderwijsraad is hard: er zijn "pijnlijke keuzes" nodig om het lerarentekort het hoofd te bieden. Dat tekort neemt toe, en het is niet de verwachting dat het op korte termijn kan worden opgelost.
Veel docenten herkennen zich in de problemen en oplossingen die de Onderwijsraad noemt. Een van de adviezen van de raad is om kritisch naar het onderwijsprogramma te kijken. Scholen kunnen niet alles wat in de maatschappij speelt oplossen, concludeert het rapport.
Dat ziet ook Cas Geerling, leraar in het basisonderwijs. Volgens Geerling komen leraren nog maar voor 30 procent toe aan lesgeven, de rest gaat verloren aan neventaken.
Dat kan gaan om extra taken die vanuit de politiek of maatschappij worden aangedragen, zoals les over diversiteit of gezonde voeding. Maar veel leraren zeggen ook binnen het bestaande onderwijsprogramma een enorme werkdruk te voelen.
"Het zijn de taken naast het lesgeven die je de das omdoen", zegt Judith van Willigen. Zij verliet na twaalf jaar het onderwijs omdat ze een burn-out kreeg vanwege de hoge werkdruk. "Het lastige is dat je niet werkt voor je leidinggevende, maar voor de kinderen. Je weet dat als je een (extra) taak niet uitvoert, dat ten koste gaat van hen."
Volgens Van Willigen moet je daarom sterk in je schoenen staan om te zeggen dat iets niet tot je takenpakket behoort.
Dat ziet ook Pieter van den Bekerom, natuurkunde- en biologiedocent in het voortgezet onderwijs. Hij vertelt dat de druk van buitenaf groot kan zijn. "Ouders hebben vaak minder tijd voor hun kinderen, waardoor er nog meer op het bordje van de leraar komt", zegt hij. Volgens hem moeten docenten daarom assertief zijn en niet over hun eigen grenzen heen gaan.
Het lastige is volgens sommige docenten dat een oplossing niet altijd voor de hand ligt. Dat beaamt ook CNV Onderwijs. De vakbond pleit voor een hervorming van het onderwijssysteem, maar erkent dat er talloze meningen zijn over hoe het anders moet.
Intussen zijn het vooral de leraren die de gevolgen ondervinden, zegt Eva de Leeuw. Zij is docent Nederlands op een middelbare school. "Alle clichés zien we hier langskomen: elk jaar draaien we meer uren dan officieel mag", zegt ze. "Ik heb soms overvolle klassen en dan zijn er meer leerlingen dan tafels."
Ondanks de hoge werkdruk onderstrepen bijna alle leraren die NU.nl spreekt dat hun beroep waardevol, betekenisvol en "het mooiste vak ter wereld" is. Velen van hen hebben enorm veel plezier in hun werk.
"We kunnen onszelf beter profileren", vindt Wouter de Jong, docent Engels in het voortgezet onderwijs. Het gaat volgens hem vaak over de negatieve aspecten van het lerarenvak, terwijl dat misschien wel bijdraagt aan het probleem.
"Ik geloof oprecht dat hier een belangrijke mogelijkheid ligt tot het terugdringen van het lerarentekort. Laat de passie en liefde voor het vak delen door de mensen die het mogen ervaren."
Peter van Deelen is 69 jaar oud en werkte lange tijd als vermogensbeheerder. Na zijn pensioen hoorde hij dat een school in zijn dorp last had van het lerarentekort. Daarop besloot hij zich voor een paar uur per week aan te melden. "Een dag later werd ik aangenomen voor vijftien uur per week", vertelt hij.
Nu geeft hij met veel plezier het vak bedrijfseconomie aan havo- en vwo-klassen. "Als ik twintig jaar geleden geweten had hoe fijn het is om in het onderwijs te werken, had ik deze stap toen al gezet", zegt hij. "Terwijl ik mijn oude werk met enorm veel plezier deed."
Van Deelen roept zijn leeftijdsgenoten op hetzelfde te doen. "Er zijn zoveel mensen met levenservaring en kennis", zegt hij. "Ik kan hen verzekeren: het is echt een mooi beroep."
CNV Onderwijs zegt zich in grote lijnen te herkennen in het rapport. Volgens de vakbond is het grootste probleem dat veel leraren het niet lang volhouden in het onderwijs. Werkdruk en salaris zijn belangrijke achterliggende oorzaken, zegt voorzitter Daniëlle Woestenberg tegen NU.nl.
De Algemene Onderwijsbond (AOb) zegt dat kwaliteit van onderwijs voorop moet staan. "Dat betekent een adequate, stabiele bekostiging zodat het vak aantrekkelijk, inhoudelijk uitdagend en boeiend blijft", zegt voorzitter Tamar van Gelder. De AOb pleit voor goede primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden voor leraren.
Source: Nu.nl algemeen