Het kabinet wordt het maar niet eens over een pakket maatregelen dat moet zorgen voor minder migratie. Op tafel ligt bijvoorbeeld het plan om asielzoekers in twee groepen te verdelen: oorlogsvluchtelingen en vluchtelingen die om persoonlijke redenen worden vervolgd. Een ander heikel punt is het beperken van nareizende familieleden.
Alle politieke aandacht is nu gericht op het beperken van de instroom, terwijl het kabinet beter kan kijken naar de problemen met de opvang. Dat zegt Saskia Bonjour, universitair hoofddocent politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en gespecialiseerd in migratiebeleid. Nederland heeft volgens haar een "heel gemiddeld" aantal asielaanvragen, vergeleken met andere landen.
De crisis speelt nu vooral op het gebied van opvangplekken. Dat is volgens Bonjour nog steeds een kwestie van politieke wil. Ze wijst bijvoorbeeld op de spreidingswet die nog altijd op tafel ligt.
Ook krijgen de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) volgens Bonjour te weinig geld. Terwijl zij juist verantwoordelijk zijn voor die opvangplekken en het afhandelen van de asielaanvragen. "Daardoor loopt er van alles in de soep. Dat is het allereerste kortetermijnprobleem."
En als je al vindt dat er te veel mensen naar Nederland komen, dan is asiel volgens Bonjour niet de meest voor de hand liggende categorie om te beginnen. De hoofddocent wijst bijvoorbeeld op mensen die in Nederland komen studeren of werken. Ook mensen die alleen of met hun gezin bij een geliefde komen wonen, zogenoemde liefdesmigratie, vragen veel van het systeem.
Terug naar de maatregelen die op tafel liggen. Daar ging het de laatste tijd veel over het verdelen van asielzoekers in de groep met meer rechten (vluchtelingen die om persoonlijke redenen worden vervolgd) en de groep met minder rechten (oorlogsvluchtelingen).
Juridisch gezien mag dat, zegt Myrthe Wijnkoop, migratie-expert bij Instituut Clingendael. Er zijn al meerdere landen die dat doen, zoals Duitsland. Ook Nederland heeft dat systeem in de jaren negentig gehad.
Duitsland lijkt nu terug te willen komen op dat systeem, omdat veel asielzoekers naar de rechter stapten als ze het niet eens waren met hun status. En ze wonnen veel van die zaken. Ook in Nederland werden eind vorige eeuw veel rechtszaken gevoerd en gewonnen, waardoor de wet in 2000 werd aangepast.
Het is dus niet logisch om het stelsel weer in te voeren, concludeert Wijnkoop. Maar wat Nederland dan wel kan doen, is een minder simpele vraag.
Een deel van de coalitie kan wel de nadruk leggen op wat voor inreisbeperkende maatregelen ze willen, maar volgens Wijnkoop zijn er twee kanten aan het verhaal. "Natuurlijk moet je nadenken over hoe je het asielsysteem op lange termijn werkbaar en houdbaar houdt. Maar je hebt ook nu opvangplekken nodig voor de mensen die met recht beroep doen op het asielsysteem, en huisvesting voor de mensen die mogen blijven."
Ook kan je als land alleen niet zomaar besluiten minder asielzoekers te willen, zegt Wijnkoop. "Daarvoor moet je de grenzen sluiten. Dat is binnen de huidige juridische afspraken geen optie en ook niet wenselijk."
Het is ook niet zo dat Nederland in zijn eentje aan de knoppen van de algehele migratiestroom kan draaien. "Je moet een stapje terug doen en denken: hoe kunnen we dit beter organiseren? Je hebt een veel duurzamer systeem nodig, en daarvoor heb je de rest van de Europese Unie nodig."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen