Geen tijdspad voor toetreding tot de NAVO, maar wel de toezegging dat Oekraïne lid kan worden van het bondgenootschap als aan alle voorwaarden is voldaan. Dat hebben de NAVO-bondgenoten vandaag met elkaar afgesproken op de top in Litouwen.
"We hebben herbevestigd dat Oekraïne lid zal worden van de NAVO en we hebben afgesproken om het vereiste actieplan daarvoor te schrappen", lichtte secretaris-generaal Jens Stoltenberg van de NAVO toe.
De boodschap zal niet goed zijn gevallen bij de Oekraïense president Zelensky, die eerder op de dag kritiek had op het feit dat hij op de top in Vilnius nog geen duidelijkheid gekregen had over NAVO-lidmaatschap voor zijn land. Oekraïne "verdient respect", schreef hij stellig op Twitter, voor zijn aankomt op de tweedaagse top, en "het is ongekend en absurd als er geen tijdschema is vastgesteld voor de uitnodiging of voor het lidmaatschap van Oekraïne".
"Niet zo'n behulpzame tweet", vond demissionair premier Rutte, die Zelensky eerder juist had aangeraden om eenheid uit te stralen. Stoltenberg benadrukte op zijn beurt dat het op dit moment het allerbelangrijkste is dat Oekraïne de oorlog wint. "Als Oekraïne niet blijft voortbestaan, valt er ook geen discussie te voeren over een lidmaatschap", reageerde hij indirect op de felle taal van Zelensky.
"Voor Oekraïne is deze NAVO-top cruciaal. Ik hoor commentaren als: "óf de NAVO steekt ons nu de helpende hand toe, óf we dreigen opnieuw in handen van Moskou te vallen". Ik las ook dat er gesproken wordt over "de top van gemiste kansen" als er geen concrete toezeggingen komen over een tijdspad voor toetreding van Oekraïne tot het bondgenootschap.
Dat er geen overeenstemming is onder de NAVO-landen om Oekraïne toe te laten, zien ze hier als angst voor Moskou. Ik sprak iemand in regeringskringen hier die zei: "Jullie in het westen zeggen steeds maar dat Oekraïne ook voor jullie veiligheid en westerse waarden vecht. Daar betalen jullie veel geld voor, we krijgen veel wapens. Maar wij betalen hier de prijs voor die vrijheid in mensenlevens, tienduizenden misschien wel, niemand die het precies weet. We hebben meer steun nodig in deze moeilijke fase, daarom is concreet uitzicht op NAVO-lidmaatschap zo belangrijk nu".
Ze noemen hier de verdeeldheid onder de NAVO-bondgenoten een uitnodiging voor de Russische president Poetin om door te gaan met de oorlog, die al meer dan 500 dagen duurt. Als je op straat spreekt met mensen dan hoor je ook dat ze doodmoe zijn dat de oorlog al zo lang duurt. Aan de ene kant zijn Oekraïners heel dankbaar voor alle steun die ze krijgen, zonder het westen zou het land misschien niet meer bestaan. Maar tegelijkertijd hoor ik ook teleurstelling. Ondanks alle hulp voelen ze zich ook wel een beetje alleen."
Het belang van het voorzetten van de militaire steun aan Oekraïne werd benadrukt door meerdere lidstaten, ook door Nederland. Demissionair minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken zei dat landen "echt all-in gaan" om Oekraïne te helpen, bijvoorbeeld met grootschalige wapenleveranties.
Hij benadrukte ook dat de "langetermijncommitment", NAVO-lidmaatschap, duidelijk is uitgesproken. "En tegelijkertijd begrijpt iedereen dat - zoals dat altijd bij de NAVO is geweest - een land in oorlog niet op dat moment tot de NAVO kan toetreden."
Vanuit de zogenoemde 'straaljagercoalitie', waarin elf landen onder leiding van Nederland en Denemarken samenwerken om uiteindelijk F-16-straaljagers te leveren aan Oekraïne, werd ook een toezegging gedaan. Demissionair minister Ollongren van Defensie maakte bekend dat de F-16-trainingen met Oekraïense piloten volgende maand beginnen in Denemarken. Daarna gaan ze verder in Roemenië, waar een trainingscentrum komt.
Verder stond NAVO-chef Stoltenberg op de eerste dag van de top stil bij het toetreden van Finland en het aanstaande NAVO-lidmaatschap van Zweden. Hij noemde die stappen "van historische betekenis". De landen rond de Oostzee krijgen zo een betere bescherming, zei hij.
President Zelensky sprak onaangekondigd een menigte in het centrum van Vilnius toe, vergezeld door onder meer zijn echtgenote Olena en de Litouwse president Nauseda. "De NAVO zal Oekraïne veiligheid bieden, Oekraïne zal de NAVO sterker maken", zei hij onder luid gejuich.
Uit het communiqué waarin de NAVO-bondgenoten de besluiten van deze top bekendmaken en toelichten, valt verder op te maken dat Nederland is aangewezen als gastland voor de NAVO-top in 2025. De top van volgend jaar, op het 75-jarige jubileum van het bondgenootschap, is in Washington.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws