Israël heeft aangekondigd dat het de Westelijke Sahara voortaan erkent als Marokkaans grondgebied. Het is daarmee het tweede land na de Verenigde Staten dat de omstreden annexatie van het gebied door Marokko rechtvaardigt.
De aankondiging kwam vlak na een verklaring van de Marokkaanse koning Mohammed, waarin staat dat hij een brief van de Israëlische premier Netanyahu heeft ontvangen over de nieuwe opstelling van Israël.
De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Cohen zei dat de erkenning de relaties tussen de landen en volkeren zal versterken en de stabiliteit in de regio zal vergroten. De relaties waren verstoord door de Palestijnse opstand die in 2000 begon.
Israël overweegt een consulaat te openen in Dakhla, in het zuiden van de Westelijke Sahara. 28 andere landen, vooral Afrikaanse en Arabische, hebben een consulaat in Dakhla of Laayoune. Ze hebben de aanspraken van Marokko niet officieel erkend, maar Rabat ziet dat wel als steunbetuiging.
Marokko wil een verregaande vorm van autonomie voor de Westelijke Sahara. Onder meer Nederland en Spanje steunen Marokko daarin. De onafhankelijkheidsbeweging Polisario heeft zich altijd verzet tegen de Marokkaanse aanwezigheid in het gebied en wil er een onafhankelijke staat vestigen.
Marokko bezette de Westelijke Sahara in 1975. Het gebied aan de Noord-Afrikaanse kust tussen Marokko, Mauritanië en Algerije was tot die tijd een Spaanse kolonie. Voor de kust zou olie zitten en het gebied is rijk aan grondstoffen.
De annexatie leidde tot een conflict met de onafhankelijkheidsbeweging Polisario, die in zijn wens voor een eigen staat wordt gesteund door Algerije. Polisario Front, opgericht in 1973, streed aanvankelijk tegen de Spaanse bezetting en sinds 1975 tegen de aanwezigheid van Marokko.
Onder leiding van de VN werd in 1991 een staakt-het-vuren overeengekomen. Er kwam een vredesmissie om de naleving van het bestand te monitoren en een referendum voor te bereiden over de toekomst van de Westelijke Sahara. Dat referendum kwam er niet omdat de partijen het er niet over eens konden worden wie er zou mogen stemmen.
Polisario nam de wapens opnieuw op in 2020, waarmee er een einde kwam aan het bestand. In mei werd het 50-jarig bestaan gevierd, onder meer met een militaire parade.
Israël heeft een militair attaché benoemd in Marokko, vooruitlopend op het aantrekken van de banden. Marokko verwacht ook meer Israëlische investeringen in het land. Sinds het herstel van de betrekkingen in 2020 werken Israël en Marokko al samen op het gebied van defensie en inlichtingen.
De landen herstelden hun diplomatieke banden als onderdeel van de akkoorden die werden gesloten tussen Israël en Arabische landen na bemiddeling door toenmalig president Trump van de VS in 2020, de zogenoemde Abraham-akkoorden. In ruil voor het herstel van de betrekkingen erkende Trump de Marokkaanse soevereiniteit in de Westelijke Sahara.
De erkenning van Trump druiste in tegen de al tientallen jaren geldende internationale afspraak dat de status van de Westelijke Sahara moet worden bepaald in een VN-referendum.
"Marokko voelde zich al enorm gesterkt door de Verenigde Staten en wil nu doorpakken. Het Marokkaanse buitenlandbeleid is erop gericht dat landen de Westelijke Sahara als Marokkaans grondgebied beschouwen. Dus als landen zaken willen doen met Marokko, moeten ze kleur bekennen. Dat heeft Israël nu gedaan.
En het wil er natuurlijk ook iets voor terug. De diplomatieke banden tussen Marokko en Israël waren jarenlang bevroren. Marokko koos altijd zichtbaar de kant van de Palestijnen, maar een voorwaarde van de Verenigde Staten voor erkenning van de Westelijke Sahara was dat Marokko de diplomatieke banden met Israël zou normaliseren.
Daarbij hoort ook de beeldvorming over Israël. Zo wordt er hier nu de nadruk op gelegd dat veel Israëliërs van Marokkaanse afkomst zijn. Ook komen er veel Israëlische toeristen naar Marokko.
Er is ook verzet tegen de erkenning door Israël, vanwege de leefomstandigheden van de Palestijnen. Het merendeel van de Marokkanen steunt de Palestijnen. Dat zie je nu ook terug op sociale media en in verklaringen van verschillende Marokkaanse organisaties. Die zeggen dat ze zelf wel weten dat de Westelijke Sahara bij Marokko hoort en dat ze daar de Israëlische erkenning niet voor nodig hebben. Ze zaten ook niet te wachten op het normaliseren van de betrekkingen.
Maar Marokkaanse burgers kunnen hun verzet niet makkelijk kenbaar maken, eigenlijk alleen op sociale media. Daar hoor je een heel ander geluid dan wat de regering laat horen. Demonstraties tegen het herstel van de betrekkingen werden verboden."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws