Het Internationaal Strafhof - in het Engels het International Criminal Court (vandaar ook de afkorting ICC) - is het belangrijkste internationale strafhof. Het ICC bestaat sinds 2002 en onderzoekt, vervolgt en berecht mensen die zich schuldig hebben gemaakt aan ernstige internationale misdrijven. Dat gebeurt als een land zelf geen strafrechtelijke stappen kan of wil zetten tegen verdachten. Het hoofdkantoor zit in Den Haag.
Het Internationaal Strafhof richt zich op vier soorten misdrijven. Dat zijn genocide, misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdrijven en agressie.
Genocide wordt ook wel volkerenmoord genoemd. Dat is het stelselmatig en met opzet uitroeien van een etnische groep, of een deel van die groep. Onder misdaden tegen de menselijkheid vallen misdaden tegen bevolkingsgroepen. Dat kan zowel in oorlogstijd of daarbuiten zijn. Het gaat dan om aanvallen op de burgerbevolking, etnische zuiveringen en seksueel geweld.
Oorlogsmisdrijven zijn schendingen van het humanitair oorlogsrecht. Dat zijn een soort spelregels die gelden tijdens een oorlog. Zulke misdrijven kunnen tegen zowel burgers als militairen zijn. Het misdrijf agressie is "het plannen, voorbereiden, in gang zetten of zelf uitvoeren van een agressieoorlog", meldt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Een ander land binnenvallen met je leger valt daar bijvoorbeeld onder.
De rechtsmacht (het terrein waarover het bevoegd is regels op te stellen en te handhaven) van het ICC is beperkt tot deze categorieën. En de rechtsmacht geldt alleen als een misdaad is gepleegd op grondgebied van aangesloten staten óf door mensen uit die staten. In totaal zijn 123 van de bijna 200 landen aangesloten bij het zogenoemde Statuut van Rome. Dat statuut vormde de basis voor de oprichting van het ICC. Als een land is aangesloten, geeft dat aan dat het land het strafhof erkent.
Daarnaast heeft het ICC ook rechtsmacht in zaken die worden aangedragen bij het strafhof door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN). Dat is het orgaan van de VN dat verantwoordelijk is voor de handhaving van internationale veiligheid en vrede. "Deze mogelijkheid is met name van belang als de misdrijven worden gepleegd in een staat die geen partij is bij het Statuut van Rome", zegt het ministerie.
Mensen uit landen die het ICC niet erkennen, zoals de VS, Rusland en China, kunnen er dus wel door veroordeeld worden. Bijvoorbeeld als ze een misdaad plegen in een land dat het ICC wel erkent. Maar de gevolgen kunnen heel klein zijn. Dat is bijvoorbeeld zo bij het arrestatiebevel tegen de Russische president Poetin. Dat gaat over het wegvoeren van kinderen naar Rusland uit Oekraïne, dat het strafhof erkent. Rusland zei direct na de afkondiging in maart dat het arrestatiebevel in dat land geen betekenis heeft. Poetin wordt daar niet gearresteerd.
Anders is dat wanneer Poetin naar een land gaat dat lid is van het ICC. Daarom zagen we woensdag dat Poetin niet naar een belangrijke top in Zuid-Afrika gaat. Als hij daar zou verschijnen, zou ICC-lid Zuid-Afrika namelijk verplicht zijn hem in de boeien te slaan.
Sinds de oprichting zijn 31 zaken voor het Internationaal Gerechtshof gekomen. Het ICC heeft daarnaast veertig arrestatiebevelen uitgevaardigd. Oeganda was in 2003 het eerste land dat naar het strafhof stapte. Dat ging om misdrijven die waren gepleegd door een in Noord-Oeganda actieve guerrillaorganisatie. In 2005 deelde het ICC in die zaak de eerste arrestatiebevelen uit. Later vroeg Oeganda, nadat het een overeenkomst met de guerrillabeweging had gesloten, de arrestatiebevelen in te trekken. Een veroordeling bleef uit.
De rechters van het ICC hebben inmiddels tien keer een veroordeling uitgesproken. Vier keer werd iemand vrijgesproken. In totaal werken bij de organisatie meer dan negenhonderd mensen, uit in totaal meer dan honderd aangesloten landen.
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen