Barbie zou eigenlijk vrijdag in première gaan in Vietnam. Begin deze maand werd de film verboden vanwege een "illegale afbeelding" van de zogeheten negenstrepenlijn, meldde de Vietnamese Filmraad. Die is kort te zien en zat ook in de trailer.
De Vietnamese regering ziet de stippellijn als een knieval naar China. Vietnam is een van de Zuidoost-Aziatische landen die vinden dat Chinese claims dat de Zuid-Chinese Zee van China is, uitgebeeld door die lijn, inbreuk maken op hun eigen claims.
Op de Filipijnen bogen de autoriteiten zich ook over de gewraakte scène, na protesten van verschillende politici. Na een week overleggen werd besloten dat Barbie geen "duidelijke of regelrechte afbeelding" van de negenstrepenlijn bevat. De Filipijnse regering vroeg filmstudio Warner Bros. wel om het bewuste deel van de landkaart te blurren in de film.
Het is niet de eerste keer dat Hollywood botst met de geopolitieke verhoudingen rond de Zuid-Chinese Zee. Eerder verbood Vietnam bijvoorbeeld de animatiefilm Abominable, waarin de negenstrepenlijn ook op een kaart is te zien.
China zegt "onbetwistbare soevereiniteit" te hebben over de Zuid-Chinese Zee. Chinezen leren op school dat zo'n 90 procent van de zee behoort tot de Chinese territoriale wateren. Peking wil zijn invloed ook laten gelden op de eilanden en riffen die daarin liggen, zoals de Spratly- en Paraceleilanden. Dat brengt China op ramkoers met Vietnam, de Filipijnen, Maleisië, Brunei en Taiwan, die ook delen van het gebied claimen.
De negenstrepenlijn is een weergave van de Chinese claims. Vanwege zijn vorm wordt de lijn ook wel de 'koeientong' genoemd. De lijn verandert door de jaren heen regelmatig van vorm en omvang en China heeft nooit formeel toegelicht wat de claims precies inhouden.
De lijn verscheen in 1947 voor het eerst op een Chinese kaart. China werd toen nog geregeerd door de Kuomintang, ook wel bekend als de Chinese Nationale Partij. Nadat de nationalisten waren verslagen door de communisten en naar Taiwan waren gevlucht, nam het nieuwe regime de claims op de Zuid-Chinese Zee over. Taiwan hanteert die zelf ook nog steeds.
Oorspronkelijk had de lijn elf strepen. De Chinese leider Mao Zedong besloot in 1952 af te zien van Chinese claims op de Golf van Tonkin, als vriendelijk gebaar naar het eveneens communistische Vietnam. De lijn werd ingekort naar negen strepen.
Decennialang verscheen de negenstrepenlijn zelden op Chinese kaarten. Dat veranderde in recente jaren, toen China zijn invloedssfeer in de Zuid-Chinese Zee begon uit te breiden. Het land legde onder meer kunstmatige eilanden aan en stationeerde troepen en wapens op bestaande eilanden. De Chinese marine patrouilleert regelmatig in betwiste wateren om een statement te maken. De Amerikaanse marine doet hetzelfde.
Het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag, een internationale rechtbank voor geschillen tussen landen, oordeelde in 2016 dat de negenstippellijn geen legitieme aanspraken op de Zuid-Chinese Zee vertegenwoordigt. China is het oneens met die uitspraak.
"De landkaart in Barbie Land is een speelse, kinderlijke krijttekening", liet Warner Bros. recent weten in een verklaring. "De krabbels staan voor Barbie's verbeelde reis van Barbie Land naar de echte wereld. Het was niet de bedoeling om daar een bepaald punt mee te maken."
De kaart die in de film verschijnt is inderdaad duidelijk een vertekende weergave van de werkelijkheid. Het continent waar de stippellijn uit ontspringt is bijvoorbeeld alleen met de nodige fantasie te herkennen als Azië. Maar critici voeren aan aan dat de lijn weinig anders kan zijn dan de omstreden negenstrepenlijn, ook als hij in de film maar acht strepen heeft.
Westerse filmstudio's en andere bedrijven doen regelmatig concessies om hun toegang tot de lucratieve Chinese markt te behouden. Verschillende Amerikaanse vliegmaatschappijen verwijzen bijvoorbeeld niet meer naar Taiwan als een land en basketbalkoepel NBA bood excuses aan nadat een teammanager zijn steun voor de pro-democratiebeweging in Hongkong had uitgesproken op Twitter.
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen