Nederland geeft veel meer belastingvoordelen aan bedrijven voor het gebruik van olie, gas en kolen dan gedacht. Het gaat bij die zogenoemde fossiele subsidies om een jaarlijks bedrag tussen de 39,7 tot 46,4 miljard euro, zo blijkt uit gelekte Prinsjesdagstukken van klimaatminister Rob Jetten.
Het ministerie ging eerder uit van een bedrag van 4,5 miljard euro, milieuorganisaties kwamen in eigen berekeningen uit op 37,5 miljard euro.
Er is de afgelopen tijd een stevige discussie geweest over deze fossiele subsidies, dat zijn financiële regelingen die het gebruik van fossiele brandstoffen bevoordelen. Bij meer gebruik van olie, gas of kolen hoeft vaak relatief minder belasting betaald te worden.
Het gaat om grote staalbedrijven, de binnenscheepvaart, de glastuinbouw, kolencentrales en olieraffinaderijen. Vliegtuigmaatschappijen betalen in Nederland bijvoorbeeld geen belasting op kerosine en dat levert hen jaarlijks ruim 2 miljard euro op, zo staat in de uitgelekte stukken.
Milieuorganisaties, zoals actiegroep Extinction Rebellion, voeren de afgelopen tijd actie met onder meer de bezetting van de A12 in Den Haag.
Een meerderheid in de Tweede Kamer en demissionair minister Jetten van Economische Zaken en Klimaat vinden dat de fossiele subsidies afgebouwd moeten worden, maar er is wel discussie over het tempo hiervan en de manier waarop dit moet gebeuren. Jetten wilde ook eerst alleen in kaart brengen om welke financiële prikkels het gaat en hij heeft het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een inventarisatie laten maken. Allerlei regelingen zijn daarin meegenomen.
Politiek verslaggever Michiel Breedveld:
"Deze cijfers zijn opzienbarend. In 2020 ging het kabinet nog uit van een bedrag van 4,5 miljard euro en nu blijkt het zelfs nog meer te zijn dan de milieuorganisaties al hadden berekend. Het wordt voor Jetten en het volgende kabinet een grote opgave om deze fossiele subsidies af te bouwen.
Andere landen geven dergelijke financiële voordelen ook aan bedrijven en het eenzijdig aanpakken van fossiele subsidies in Nederland heeft economische gevolgen. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld uit Nederland vertrekken of hun prijzen verhogen.
Maar het kabinet ziet ook dat het afbouwen noodzakelijk en ook rechtvaardig is. Het moet ook, om de klimaatdoelen te halen en de opwarming van de aarde tegen te gaan. Die fossiele subsidies zorgen er namelijk voor dat het gebruik van schone energie relatief duurder blijft."
Het stuk is voornamelijk beschrijvend en Jetten presenteert nog geen plan van aanpak. Wel wordt duidelijk dat er een begin is gemaakt met de afbouw van de verkapte subsidies, voor een bedrag van 6,2 miljard euro. De glastuinbouw zal al minder belastingvoordeel krijgen en een vrijstelling van de motorrijtuigenbelasting voor oldtimers zal vanaf 2028 versoberd worden.
De term 'fossiele subsidie' is wat verwarrend. Doorgaans is een subsidie een geldbedrag dat je van de overheid krijgt om iets te stimuleren, zoals het gebruik van zonnepanelen. Bij 'fossiele subsidies' gaat het om een verzamelnaam van financiële voordelen voor bedrijven.
Dat zijn vooral belastingvoordelen, prijssteun en overheidsinvesteringen. Deze definitie wordt gebruikt door internationale organisaties en ook door het Nederlandse kabinet.
Hoe werken fossiele subsidies? In de onderstaande video legt NOS op 3 het je uit:
Politiek
Deel artikel:
Source: NOS nieuws