Heleen Ekker
redacteur Klimaat en Energie
Heleen Ekker
redacteur Klimaat en Energie
De hevige regenval die Libië deze maand heeft getroffen, is tot vijftig keer waarschijnlijker geworden door klimaatverandering. Dat gecombineerd met de slechte staat waarin dammen verkeerden en andere lokale omstandigheden hebben van het extreme weer een humanitaire ramp in Libië gemaakt. Dat concludeert de internationale onderzoeksgroep World Weather Attribution (WWA) na een snelle analyse.
Ook bouwwerkzaamheden in overstromingsgevoelige gebieden, ontbossing en het ontbreken van afdoende klimaatbeleid in het instabiele land hebben de verwoesting zo groot gemaakt. De bevolking was dus al bijzonder kwetsbaar voor weersextremen, nog voordat de hevige regen begon. Duizenden mensen kwamen door de overstromingen om het leven en nog eens duizenden zijn vermist. Er vielen honderden gebouwen om en tienduizenden mensen raakten dakloos.
Niet alleen Libië werd begin deze maand getroffen door storm Daniël. Ook Spanje, Griekenland, Bulgarije en Turkije kregen dagenlang extreem veel regen te verduren. In al die landen vielen doden door de extreme weersomstandigheden.
Om het effect van klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen op de zware regenval te kwantificeren, analyseerden de onderzoekers allerlei klimaatgegevens. Hiermee, en met computermodellen, is het mogelijk om het huidige, warmere klimaat te vergelijken met dat uit de periode van voor de menselijke uitstoot van broeikasgassen begon, in de tweede helft van de 19de eeuw.
"De Middellandse Zee is een hotspot van gevaren die door klimaatverandering worden veroorzaakt, zegt onderzoeker Frederieke Otto. Na een zomer vol verwoestende hittegolven en bosbranden met een zeer duidelijke vingerafdruk van klimaatverandering, was het volgens haar een grotere uitdaging om uit te zoeken of de mondiale opwarming ook een rol speelt bij de recente overstromingen.
"Maar het lijdt absoluut geen twijfel dat het verminderen van kwetsbaarheid voor alle soorten extreem weer en het vergroten van veerkracht ertegen van cruciaal belang is voor het redden van levens in de toekomst", zegt Otto.
Maarten van Aalst, directeur van het KNMI, beaamt dat. Hij werkte niet mee aan het onderzoek, maar was wel bij andere studies van de internationale onderzoeksgroep betrokken.
"In een veranderend klimaat, met steeds meer weersextremen, lopen landen of gebieden die daar niet goed op zijn voorbereid, de grootste risico's. Klimaatverandering vergroot de kans dat die meest kwetsbare landen en bevolkingen worden getroffen", zegt Van Aalst.
In het onderzoek is gekeken naar drie regio's: het noordoosten van Libië (waar de meeste regen viel), Spanje (waar de meeste regen in slechts een paar uur viel) en Griekenland, Bulgarije en Turkije (waar de regenval zich concentreerde in vier opeenvolgende dagen). Voor Libië concluderen de wetenschappers dat de extreme regenval tot vijftig keer waarschijnlijker is geworden, met bovendien 50 procent meer regen, als gevolg van de klimaatverandering die door de mens is veroorzaakt.
Tegelijk blijft het een uitzonderlijke gebeurtenis, die naar verwachting in het huidige klimaat niet vaker voorkomt dan eens in de 300 tot 600 jaar. De zware regenbuien in Griekenland, Bulgarije en Turkije zijn tien keer waarschijnlijker geworden, met 40 procent meer regen. Deze gebeurtenis kan nu redelijk vaak gaan voorkomen, zeggen de onderzoekers, ongeveer eens in de 10 jaar.
Alleen in midden-Griekenland, waar de gevolgen het grootst waren, is de kans minder waarschijnlijk: dergelijke regen kan naar verwachting eens in de 80 à 100 jaar vallen. De hevige regenval op die ene dag in Spanje wordt nu eens in de 40 jaar verwacht.
De onderzoekers wijzen er wel op dat de conclusies grote onzekerheden kennen. De extreme regen viel in relatief kleine gebieden, terwijl veel klimaatmodellen regenval op kleine schaal niet goed weergeven. Helemaal uitsluiten dat klimaatverandering geen enkele rol heeft gespeeld kunnen ze dan ook niet. Maar, schrijven ze: er zijn goede redenen om aan te nemen dat die link hier toch gelegd kan worden.
Hogere temperaturen hebben nou eenmaal in het algemeen zwaardere regenval tot gevolg en verschillende onderzoeken voorspellen dit ook in deze regio vanwege de stijgende temperatuur. Daarnaast laten gegevens van weerstations in die landen een trend naar heviger neerslag zien.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws