Chemische fabriek Chemours in Dordrecht is aansprakelijk voor schade die gemeenten in de omgeving hebben geleden door vervuiling met pfas. Dat heeft de rechtbank Rotterdam bepaald in een civiele zaak. Die was aangespannen door de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden tegen Chemours en haar voorganger DuPont.
Nu de rechtbank de gemeenten in het gelijk heeft gesteld ligt de weg naar een schadevergoedingsprocedure open. De gemeenten willen de kosten die voortvloeien uit de verontreiniging op Chemours verhalen. Dan gaat het om bodem- en gezondheidsonderzoeken die met gemeenschapsgeld zijn uitgevoerd en financiële schade door de gevolgen van de bodemverontreiniging.
De zaak heeft lang geduurd. In 2018 stelden de vier gemeenten de bedrijven al aansprakelijk voor de schade die zij hebben geleden en mogelijk nog lijden als gevolg van de uitstoot van kankerverwekkende Pfas-stoffen PFOA en GenX. Omdat Chemours elke aansprakelijkheid afwees, werd het bedrijf in april 2021 gedagvaard.
In maart van dit jaar volgde de inhoudelijke behandeling. De gemeenten stelden dat hun inwoners en anderen niet ongevraagd geconfronteerd mogen worden met de gevolgen van uitstoot van Pfas: "Deze stoffen horen niet thuis in het milieu, niet in ons water, niet in onze bodem, niet in ons voedsel."
Volgens de gemeenten heeft Chemours onrechtmatig gehandeld: ze wisten van de milieu- en gezondheidsrisco's van PFOA en GenX, maar hebben dat niet gedeeld bij het aanvragen van de benodigde vergunningen. Ook zouden ze te weinig hebben gedaan om de gevolgen van de uitstoot te voorkomen.
Chemours zegt in zijn verweer dat de fabriek een vergunning had om de betreffende stoffen uit te stoten. Verder voerde het bedrijf aan dat de afgelopen jaren hard is gewerkt om de emissies te verminderen. Zo zou de uitstoot van GenX al met 99 procent zijn teruggebracht. Ook voor andere stoffen is de doelstelling om in 2024 een reductie van 80 procent te halen.
Het bedrijf zegt te investeren in processen en technieken om de impact op de omgeving te verminderen. Begin deze maand werd bekend dat Chemours heeft geprobeerd de zaak te schikken maar de gemeenten wezen dat af.
Dat Dupont, waarvan Chemours een afsplitsing is, al tientallen jaren weet dat de productie van pfas een risico vormt voor het personeel en de omgeving werd in juni duidelijk door een uitzending van BNNVARA-programma Zembla. Al in de jaren negentig werd een pfas-coördinator aangesteld.
Die constateerde dat er door kapotte en scheurende leidingen grote hoeveelheden pfas waren gelekt. Hij waarschuwde dat de vervuiling zeer moeilijk te beheersen is en dat de verspreiding van de stof ernstige aansprakelijkheidsgevolgen kon hebben.
Pfas is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen. De afkorting staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. Bekende soorten zijn GenX, pfoa en pfos.
De stoffen zijn geliefd in de industrie omdat ze hittebestendig zijn en ook vocht-, vet- en vuilafstotend. Ze worden gebruikt als anti-aanbaklaag in pannen, in waterafstotende kleding, blusschuim en cosmetica.
Pfas is slecht voor het milieu, nauwelijks afbreekbaar en schadelijk voor het afweersysteem. Een aantal types is bij langdurige blootstelling kankerverwekkend. Pfas is over het algemeen giftig, bindt zich aan weefsel en stapelt zich op in de voedselketen.
Tegen Chemours lopen meer juridische procedures. Zo heeft advocaat Bénédicte Ficq begin deze maand namens meer dan 3000 omwonenden aangifte gedaan van strafbaar handelen door de directie van Chemours. Het bedrijf zou de gezondheid en zelfs levens van omwonenden in gevaar hebben gebracht, terwijl het wist wat de risico's waren.
Een ernstig zieke oud-werknemer heeft Chemours individueel gedagvaard, omdat hij het bedrijf aansprakelijk stelt voor zijn slechte gezondheid.
De provincie Zuid-Holland verloor eerder dit jaar een zaak tegen Chemours waarin het ging om de vraag of de uitstoot van stoffen die potentieel schadelijk zijn beperkt mag worden. Er loopt nog wel een beroepszaak van de provincie.
Daarnaast heeft Zuid-Holland aangifte gedaan vanwege het illegaal lozen van pfas-variant trifluorazijnzuur (TFA). Eerder werd aan Chemours al een dwangsom opgelegd van 125.000 euro. Die moet het bedrijf betalen als het nog een keer TFA op het riool loost.
Binnenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws