Hugo van der Parre
Research-redacteur
Hugo van der Parre
Research-redacteur
De bekerwedstrijd tussen Feyenoord en Ajax in april van dit jaar - bekend van het aanstekerincident met Davy Klaassen - had op de tribunes zomaar kunnen uitlopen op een ramp.
De combinatie van binnengesmokkelde fakkels en vuurwerk, grote spandoeken en overvolle supportersvakken, waarbij ook alle trappen bezet waren, veroorzaakte grote brandveiligheidsrisico's. Dat blijkt uit onderzoek van het Auditteam Voetbal en Veiligheid naar de gebeurtenissen rond die wedstrijd.
De onderzoekers noemen het wonderbaarlijk dat er geen slachtoffers zijn gevallen. De combinatie van fakkels en spandoeken is "uitermate gevaarlijk", zegt voorzitter Bezuijen van het auditteam.
De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb is geschrokken van het rapport. "Net onder het spandoek waren veel vuurwerk en fakkels. Als dat spandoek vlam vatte, kon dat ernstige gevolgen hebben. Daar moeten we lering uit trekken", aldus Aboutaleb. Hij denkt dan aan een verbod op grootschalige sfeeracties met spandoeken en fakkels.
Op verzoek van de Rotterdamse vierhoek (gemeente, politie, Openbaar Ministerie en Feyenoord zelf) heeft het Auditteam Voetbal en Veiligheid een zogeheten incidentenonderzoek gedaan naar de gebeurtenissen bij Feyenoord-Ajax op 5 april.
Voor en tijdens de wedstrijd was er veel vuurwerk en rook rond het veld, gedurende de wedstrijd werden talloze voorwerpen op het veld gegooid met als dieptepunt een aansteker die Ajaxspeler Davy Klaassen verwondde.
Een reconstructie laat zien dat onder druk van ongeduldige supporters bij enkele toegangspoorten kort voor de wedstrijd wordt besloten te stoppen met fouilleren, waardoor veel mensen ongecontroleerd binnenkomen. Bij een andere toegang worden mensen in bezit van fakkels aangehouden. Elders onderschept de politie zakken die over het hek gegooid worden. Er zitten veertien stuks vuurwerk in.
Rond de aftrap wordt op de overvolle Gerard Meijer Tribune achter het doel een groot spandoek uitgerold met het logo van Feyenoord. Rondom en onder het spandoek worden meerdere fakkels aangestoken. Direct na de aftrap van de wedstrijd wordt voor een tweede keer veel vuurwerk afgestoken. Er ontstaat een zwarte rookwolk die zo groot is dat de scheidsrechter de wedstrijd moet stilleggen.
Het afsteken van het vuurwerk is een gecoördineerde actie, blijkt nu uit het onderzoek van het auditteam. Zo zijn de fakkels genummerd naar plekken in het stadion en worden op verschillende plaatsen tegelijkertijd vuurpijlen afgestoken.
In de tweede helft bereikt de spanning een kookpunt als na een incident tussen de aanvoerders Kökçü en Tadic tientallen bekers bier en ruim honderd muntjes, dopjes, flesjes en aanstekers op het veld worden gegooid. Een van de aanstekers raakt Klaassen. Hij zakt naar de grond en houdt er een bloedende hoofdwond aan over.
In sommige vakken bevinden zich veel meer supporters dan is toegestaan. Ook de trappen zijn helemaal bezet. Het is de combinatie van overvolle trappen en vakken, zeer veel vuurwerk, rook en een heel grote vlag over de hoofden van de mensen die de onderzoekers grote zorgen baart.
"De kans dat door fakkels of afgeschoten projectielen de vlag in brand had kunnen vliegen en dat in de brand en rook mensen in paniek waren geraakt, mensen brandwonden hadden opgelopen en dat mensen verdrukt zouden worden, is te groot om er niets tegen te doen en daarom moet daartegen worden opgetreden", schrijft het auditteam.
Burgemeester Aboutaleb is ook kritisch op Feyenoord vanwege het aantal kaarten dat de club had verkocht. "Misschien betekent het dat dat deel van het stadion te druk is. Er worden meer kaartjes verkocht dan dat er mensen mogen staan", zegt Aboutaleb.
De onderzoekers maken een vergelijking met het Heizel-drama (1985) en de Hillsborough-ramp (1989), waarbij op de tribunes tientallen doden vielen. Ook zijn er overeenkomsten met de drama's bij grote evenementen als het Roskilde-festival (2000) en de Love Parade in Duisburg (2010).
"Geen van voornoemde situaties is hetzelfde, maar ze kennen vergelijkbare componenten: grote massa's mensen die samenkomen om een bepaalde reden, tegelijkertijd eenzelfde kant op gaan om ergens te zijn", schrijven de onderzoekers.
In die gevallen is er een aanzienlijk risico op een calamiteit, zoals vechtpartijen, brand of een instorting. "Wanneer er dan paniek uitbreekt, is er geen enkele garantie dat mensen heelhuids de nooduitgang halen, ook als ze open staan, omdat de massa zich gaat bewegen en de kans groot is dat er mensen omvallen, vertrapt raken, of bijvoorbeeld slachtoffer worden van de brand die er op dat moment is."
De onderzoekers zijn te spreken over de manier waarop Feyenoord verdachten aanpakt. Dat gebeurt snel en efficiënt, maar het lukt lang niet om alle overtreders te pakken. Ook spreken stewards in en rond het stadion vrijwel niemand aan op onwenselijk gedrag, waardoor dat blijft bestaan. Dat is deels een bewuste keuze, omdat de veiligheid van het personeel niet in het geding mag komen, men liever de-escaleert of wacht op een beter moment om in te grijpen.
Het auditteam constateert ten slotte dat de betrokken partijen wel samenwerken, maar dat ze elkaar niet blindelings vertrouwen. Sommigen hebben toegegeven dat zij bij overleggen niet het achterste van hun tong laten zien, omdat ze vrezen dat de gedeelde informatie kan uitlekken, bijvoorbeeld naar de harde kern van Feyenoord-fans.
Binnenland
Voetbal
Deel artikel:
Source: NOS nieuws