De afgelopen weken hebben Houthi-rebellen herhaaldelijk schepen aangevallen in de Rode Zee die een mogelijke connectie met Israël hebben. Ze hebben gewaarschuwd schepen te blijven aanvallen uit solidariteit met de Palestijnen, maar achter de schermen speelt Iran een belangrijke rol. Vijf vragen over deze beweging en de motieven van de Houthi's.
De Houthi's zijn een Jemenitische clan van sjiitische moslims. Hun beweging kwam in de jaren 90 voort uit een aanvankelijk vreedzame organisatie die opkwam voor de zaidieten, een sjiitische stroming. Onder meer de toenemende invloed van Saudi-Arabië in Jemen en de omringende landen was en is hun een doorn in het oog. Wat meespeelt is dat Saudi-Arabië hoofdzakelijk soennitisch is. De Houthi's worden gesteund door het eveneens sjiitische Iran.
Sinds 2015 woedt in Jemen een burgeroorlog die ertoe heeft geleid dat het land nu twee delen kent: een deel dat in handen is van de door Saudi-Arabië gesteunde overheid en een deel waar de Houthi-rebellen het voor het zeggen hebben.
De Houthi's maken deel uit van een groep anti-westerse (terreur)organisaties en landen in het Midden-Oosten die de 'as van verzet' wordt genoemd door een van die landen, Iran. Het gaat verder om Syrië, pro-Iraanse milities in Irak, Hezbollah in Zuid-Libanon en Hamas en Islamitische Jihad in Gaza. "Het is een soort terroristische NAVO. Als een van hen wordt aangevallen, reageert de ander", zegt arabist Leo Kwarten.
De rebellen zeggen solidair met de bevolking in de Gazastrook te zijn en eisen meer humanitaire hulp voor de Palestijnen en een staakt-het-vuren. Maar Kwarten gelooft niet dat dit het echte motief is voor de aanvallen op de scheepvaart. "Ze zullen zich emotioneel wel verbonden voelen met de Palestijnse zaak, maar ze hebben een eigen oorlog in Jemen waar ze zich mee bezighouden. Ze doen dit alleen als Iran het aan hen vraagt."
Ook het Amerikaanse ministerie van Defensie en internationale diplomaten zeggen geen twijfel te hebben dat Iran achter de schermen aan de touwtjes trekt.
De Houthi's maken hun eigen wapens. Maar Iran helpt hen er wel bij.
Ja en nee. In de Rode Zee is de Amerikaanse marine actief, die regelmatig drone-aanvallen van Houthi's weet te verijdelen. En de schepen kunnen zichzelf beschermen door bijvoorbeeld in colonne te varen met militaire bescherming.
Maar de aanvallen volledig stoppen is lastig. "Er zijn geen realistische militaire handelingen om dat te doen", stelt Duncan Potts, voormalig viceadmiraal bij de Britse marine die hielp met het beschermen van schepen tegen piraten in de Golf van Aden. "Er zijn altijd opties, maar het hangt ervan af hoe ver beide zijden dit willen laten escaleren", zegt hij in een interview met CBC News.
En juist die escalatie is iets dat vrijwel niemand wil. Ook Kwarten denkt niet dat er grootscheepse aanvallen zullen worden uitgevoerd op de rebellen. "Daar zijn ze te groot en te machtig voor. Ze hebben meer troeven. Je kunt ze niet bombarderen en maar hopen dat dat ophoudt. Dat wil de VS ook niet."
Want dat zou kunnen betekenen dat de groep zich uit wraak weer meer gaat roeren in de regio, denkt hij. En dat er bijvoorbeeld weer meer aanvallen zullen komen op Saudi-Arabië. "Ze hebben eigenlijk een vrijbrief. Niemand kan ze stoppen."
En bijkomend probleem is dat veel aanvallen worden voorbereid vanuit bewoond gebied. "Houthi's maken deel uit van de Jemenitische bevolking", zegt een voormalige Jemenitische ambassadeur tegen CBC. "Je kan niet zomaar achter hun kampen of bases aangaan." Hij vreest dat aanvallen de Houthi's juist in de kaart spelen en leiden tot meer sympathie voor de groep.
De groep heeft raketten die vanaf land worden afgevuurd en meer dan 500 kilometer kunnen vliegen en kruisraketten die voor kortere afstanden worden gebruikt. Daarnaast beschikken de Houthi's over drones, helikopters en boten.
Bij een van de aanvallen liet de groep zien in korte tijd snel een groot schip te kunnen overmeesteren. Ze kwamen met een helikopter aan boord van het vrachtschip Galaxy Leader en namen het in.
Wapens maakt de groep grotendeels zelf. Iran biedt wel ondersteuning met expertise bij de productie, denkt Kwarten. "Daar zit wel technologie in van Iran en ze zullen ook wel Iraanse blauwdrukken hebben." Maar uiteindelijk zijn het voornamelijk eigengemaakte wapens. "Het is een strategie van Iran om dit soort groepen zelfvoorzienend te maken. Dat ze niet een doorgeefluik worden van Iraanse wapens."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws