Na jaren onderhandelen hebben de EU-lidstaten en het Europees Parlement vandaag een akkoord bereikt over nieuwe migratieregels. In Nederland wordt wisselend gereageerd op de gemaakte afspraken. Reacties variëren van "buitengewoon blij" tot "Europa onwaardig".
Die eerste reactie komt van demissionair staatssecretaris van Asiel en Migratie Eric van der Burg. "Op de langere termijn gaat dit Nederland substantieel helpen. Het zorgt voor minder instroom, minder doorstroom, minder overlast. Je gaat echt een betere spreiding krijgen over Europa."
Van der Burg heeft zelf afgelopen jaar met grote moeite de Nederlandse spreidingswet door de Tweede Kamer geloodst, waarmee asielzoekers eerlijker over Nederland moeten worden verdeeld. Of die wet het zal halen in de Eerste Kamer is onzeker, maar hoe dan ook was dit Europese akkoord "hard nodig", aldus de staatssecretaris.
Hij juicht toe dat migranten meteen bij de buitengrens worden gescreend en opgedeeld in twee groepen, kansrijke en kansarme asielzoekers.
"Het is bijzonder dat het migratiepact er nu is. Jarenlang zaten de onderhandelingen in een impasse, maar na drie dagen bijna non-stop onderhandelen ligt er nu toch een deal.
Omstreden was vooral het vastzetten van minderjarigen in de centra aan de grens. Het Europees Parlement wilde aanvankelijk niet dat minderjarigen daar ook terecht kunnen komen. Maar de landen waarmee het Europees Parlement onderhandelde, wilden alleen een uitzondering maken voor kinderen die alleen reizen. Kinderen die met hun ouders reizen kunnen dus wel degelijk vast komen te zitten. Het compromis is dat hun aanvraag met voorrang behandeld zal worden.
De afspraak over herverdeling was een punt dat vooral voor landen als Italië en Griekenland heel belangrijk was. Die zien verreweg de meeste migranten binnenkomen. Met de deal zijn zeker niet alle problemen in de asielopvang in een keer opgelost. Er zitten nog steeds veel haken en ogen aan. Wat gaat er bijvoorbeeld gebeuren met uitgeprocedeerde asielzoekers? Daar regelt dit plan nog niks voor. En juist die houden nu veel plekken bezet in de opvang."
Migranten uit relatief 'veilige' landen, zoals Marokko, Algerije of Bangladesh, komen in een versneld proces terecht, zo staat in het pact. Dit moet maximaal negen maanden duren en in die tijd worden migranten vastgezet in centra met beperkte bewegingsvrijheid.
Het is nog onduidelijk of alleenreizende minderjarigen ook onder deze grensprocedure zullen vallen. De mogelijkheid dat dat wél het geval zal zijn, baart vluchtelingenorganisaties zorgen. Save the Children Nederland noemt het akkoord op X een "nieuw dieptepunt voor kinderrechten" en vindt het "schandalig dat kinderen van alle leeftijden, veelal met een vluchttrauma, in detentie worden gezet aan de buitengrenzen. Dit is Europa onwaardig."
Ook VluchtelingenWerk Nederland noemt de nieuwe regels "teleurstellend". Het akkoord is volgens bestuursvoorzitter Frank Candel een teken van "het gebrek aan onderlinge solidariteit". Hij vindt het een "gemiste kans dat er geen werk is gemaakt van een eerlijker verdeelsysteem".
Hij doelt op de mogelijkheid van EU-landen om "hun verantwoordelijkheid af te kopen", door geld te betalen in plaats van asielzoekers over te nemen van landen aan de buitengrenzen. Hoeveel migranten elk land moet opvangen, wordt bepaald door een rekensom. Als Nederland er bijvoorbeeld voor kiest niet aan dat afgesproken aantal te voldoen, kan het een ander land 20.000 euro per niet-overgenomen asielzoeker betalen.
Candel vreest dat hier veelvuldig gebruik van zal worden gemaakt en dat landen als Griekenland, Italië en Spanje verantwoordelijk zullen blijven voor het merendeel van de mensen die asiel aanvragen in Europa. "Wij vrezen dan ook voor het voortduren van illegale pushbacks en andere mensenrechtenschendingen aan de buitengrenzen van de EU."
Ook Europese politieke partijen verschillen van mening over het gesloten akkoord. CDA Europa noemt het een "grote stap voor het Europees asiel- en migratiebeleid". Woordvoerder Jeroen Lenaers: "We hebben een akkoord bereikt dat werkt voor mensen in nood, maar ook recht doet aan wat we als samenleving aankunnen".
GroenLinks-Europarlementariër Tineke Strik is sceptischer. Zij ziet de deal als een klein stapje vooruit in het verlichten van de migratiedruk op EU-landen, maar als "een grote stap achteruit in het beschermen van belangrijke rechten van vluchtelingen".
Net als VluchtelingenWerk-voorzitter Candel noemt Strik het een "bittere pil" dat lidstaten hun verantwoordelijkheid kunnen afkopen. Ze wijst erop dat lidstaten ook minder asielzoekers over hoeven te nemen wanneer zij meebetalen aan de grensbewaking in Europa of daarbuiten. "Dat holt het idee van solidariteit echt uit", aldus Strik.
Binnenland
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws