N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
De machtigste natie op aarde bleek niet opgewassen tegen een loepzuivere zelfmoord-intifada. Maar de VS hernemen zich, vastberadenheid heeft het overgenomen van ongeloof
Ongeloof, vlagen van paniek en een ijzige vastberadenheid terug te slaan. Dat waren de opeenvolgende reacties in de VS na de precisie-aanvallen op het World Trade Center in New York en het Pentagon in Washington.
Een dag later is de horizon van Manhattan onherkenbaar zonder de tweelingtorens van het WTC, symbolen van de wereldwijde markteconomie. De schade aan mensen en gebouwen maakt Amerika sprakeloos. Maar op de achtergrond koken gevoelens van woede en gekwetste trots. ,,Een tweede Pearl Harbor'', ,,Een oorlogshandeling'', waren de meest gehoorde typeringen. Zelfs president Bush was gisteren zo onzeker over de feiten en hun vervolg dat hij zijn terugkeer naar de hoofdstad urenlang uitstelde.
De machtigste natie op aarde moet vandaag vaststellen dat ook zij zich niet afdoende kan beschermen tegen een loepzuiver georkestreerde zelfmoord-intifada. In het Pentagon woedden nog hevige branden een dag na aanslagen die alleen scenarioschrijvers zouden kunnen bedenken. De mislukte, vierde actie had het hart van Washington kunnen treffen.
In de 110 verdiepingen van de twee torens die half `Wall Street' huisvestten, kwamen mogelijk duizenden werknemers van Morgan Stanley, Deutsche Bank en andere beurs- en bankbedrijven om het leven. In de vier gekaapte en verongelukte vliegtuigen lieten 266 mensen het leven. Na een dag puin ruimen ontbraken nog vrijwel alle namen en biografieën van de slachtoffers.
Vooral in de vroege uren van de dag van gisteren, toen het nieuws ook de westelijke staten bereikte, waren er nogal wat boze burgers die radio- en tv-talk-in-shows belden en zeiden dat de aanslagen de oogst waren van het eenzijdige en parmantige gedrag van de regering-Bush op het wereldtoneel. In de loop van de dag ging men meer over op berusting en pogingen te begrijpen hoe zo'n ingewikkeld complot onontdekt kon worden uitgevoerd.
In een tegengestelde beweging spraken zich in de loop van de dag steeds meer leden van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat op hoge toon uit over ,,de grootste geheime-dienstblunder in een mensenleven'', ,,een nationaal schandaal''. Congreslid Dana Rohrbacher uit Californië vroeg: ,,Waar zijn de FBI, de CIA en al die andere diensten met hun goed betaalde toplagen? Schoon schip moeten we maken. Dit had voorkomen moeten worden.''
In Washington brak intussen paniek uit. Honderdduizenden federale ambtenaren waren naar huis gestuurd, alle scholen werden gesloten. Het Congres, het Witte Huis, het ministerie van Financiën, alle belangrijke gebouwen waren ontruimd. Over de verblijfplaats van de ministers en de leiders uit het Congres werd niets anders meegedeeld dan dat zij veilig waren.
Op de uitvalswegen van de regeringswijk, District of Columbia, de hoofdstad van de VS, stonden onafzienbare rijen auto's met naar huis gestuurde ambtenaren. Op de George Washington Bridge zaten in één stilstaande auto vijf passagiers, die alle vijf trachtten een mobiel telefoongesprek te voeren. Tevergeefs, het mobiele net was overbezet.
President Bush, die de dag in Florida had zullen doorbrengen om zijn onderwijsplannen te bepleiten, werd snel in zijn dienstvliegtuig Air Force One afgevoerd. Na enige tijd werd pas bekend dat hij op een luchtmachtbasis in Louisiana was geland, en weer later dat hij naar het ondergrondse zenuwcentrum van de Amerikaanse strijdkrachten in Omaha, Nebraska, was gevlogen.
Toen pas, om tien voor vier, stapte Bush' vertrouwde communicatie-adviseur Karen Hughes voor de camera's om uit te leggen dat de regering functioneerde, en dat de president op dat moment leiding gaf aan een vergadering van nationale veiligheidsdeskundigen. De twee ultrakorte verklaringen van de president in de loop van zijn omzwervingen door het zuiden van de VS hadden de gebeurtenissen alleen als een tragedie bestempeld.
Toen zeker was dat alle vliegtuigen in het Amerikaanse luchtruim veilig waren geland, werd een terugkeer naar Andrews Airbase bij Washington verantwoord geacht. De president werd met zijn marine-helikopter naar het Witte Huis gevlogen. Gespannen liep hij om vijf voor zeven naar zijn Oval Office om te zien hoever zijn toespraak tot de natie was gevorderd. Om half negen verscheen hij op alle zenders, sober en gespannen.
De pers werd daaraan voorafgaand vertrouwelijk ingelicht over het precieze tijdschema van de president. De Witte Huis-staf wilde daarmee aangeven dat het lange stilzwijgen van het staatshoofd en zijn ministers niet betekende dat het land ook maar één ogenblik niet was geleid. Minister van Defensie Rumsfeld bleef zelfs de hele dag in het Pentagon aan het werk als symbool van zijn onverstoorbaarheid, ondanks een morele opdoffer en een brandend vliegtuig op zijn binnenplaats met genoeg kerosine aan boord om naar Los Angeles te vliegen. De aanslag op het kolossale, vijfhoekige gebouw had volgens de eerste berichten erger kunnen uitpakken als de E-vleugel, waar de Boeing 767 insloeg, niet half leeg had gestaan wegens een recente verbouwing. Men wil het hele Pentagon terrorismebestendig maken.
Op de trappen van het Capitool, het beroemde witte koepelgebouw waar het Congres zetelt, verzamelden zich tegen half acht in de avond 100 à 150 Congresleden van beide partijen om de terreurdaden te veroordelen. Uit ongewoon volle borst bezongen zij hun nationale gevoelens. Snelle veroordelingen en snelle conclusies voor de begrotingen van defensie en veiligheidsdiensten waren verstomd. Washington wist het even niet meer.
De president verklaarde dat de regering en de economie vandaag weer zaken zou doen. De scholen en universiteiten in de hoofdstad en de aandelenbeurs in New York bleven dicht. Alle luchtverkeer zou ten minste tot het middaguur stilliggen. In het zuidelijke deel van Manhattan duurde het graven naar overlevenden voort. Driehonderd brandweermannen zijn zoek, en bijna 80 politiemannen blijven onvindbaar. Net als na Pearl Harbor zou Amerika nooit meer hetzelfde zijn.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC