De meeste Nederlandse huishoudens hebben dit jaar meer te besteden dan eerder werd aangenomen. Dat staat in de nieuwste economische ramingen van het Centraal Planbureau (CPB). Alle inkomensgroepen gaan er volgens het CPB op vooruit.
Maar de rekenmeesters delen ook een waarschuwing uit. De overheid moet de financiën beter op orde brengen. Want het overheidstekort dreigt flink op te lopen, tot boven de Europese norm.
De koopkracht gaat van een kleine daling (-0,8 procent) in 2023 naar een stijging van 2,7 procent dit jaar. Dat is een veel gunstiger vooruitzicht dan dat van september bij Prinsjesdag. Toen ging het CPB er nog van uit dat de koopkracht minder dan 2 procent omhoog zou gaan. De verbetering komt vooral door een inhaalslag van de lonen en door de lagere inflatie.
Voor 2025 verwacht het CPB geen verandering in de koopkracht ten opzichte van dit jaar. Al met al ligt de koopkracht komend jaar nog maar een half procent onder die van 2021, vóór de energiecrisis.
CPB raamt de zogeheten statische koopkracht. Daarbij wordt aangenomen dat iedereen in dezelfde situatie blijft. Omstandigheden als een promotie op je werk, verandering van baan, verhuizing en echtscheiding tellen daarbij niet mee. Terwijl dat soort omstandigheden een flinke invloed kan hebben op wat je te besteden hebt.
De koopkrachtberekeningen van het CPB zijn vooral handig om te laten zien wat het effect is van kabinetsmaatregelen voor verschillende groepen. Het bureau baseert zijn ramingen verder op de verwachte loonstijging en inflatie volgend jaar, maar die kunnen in de praktijk anders uitpakken.
Het CPB oordeelt dat het overheidstekort (het verschil tussen de inkomsten en uitgaven) te snel groeit. In 2028 komt het uit op 3,3 procent van het bbp. Die afkorting staat voor het bruto binnenlands product; de optelsom van alles wat we in Nederland in een jaar verdienen.
In 2032 zal het tekort oplopen tot 4,6 procent van het bbp. Dat is ruim boven de norm van 3 procent die eurolanden met elkaar hebben afgesproken. De snelle stijging komt vooral door hogere uitgaven voor sociale zekerheid, zorg, defensie en rente die de staat moet betalen voor leningen.
Het CPB maant het nog te vormen nieuwe kabinet om het beleid aan te passen, om de stijgende uitgaven binnen de perken te houden en mogelijk ook de inkomsten op te schroeven.
De verwachting voor de economische groei is iets naar beneden bijgesteld, van 1,5 naar 1,1 procent. Het CPB noemt dat een "gematigd groeipad".
Economie
Deel artikel:
Source: NOS nieuws