De grote brand in Valencia roept herinneringen op aan het dodelijke inferno in de Grenfell-toren in Londen van 2017. Ooggetuigen melden nu, net als toen, dat het vuur zich razendsnel via de gevelbekleding van het gebouw verspreidde. Door die tragedie stond de brandveiligheid in woonflats in heel Europa ineens centraal. Ook Nederland begon aan een inhaalslag.
Hier moesten gemeenten een inventarisatie maken van de risico's. Centrale cijfers ontbreken, maar uit de laatste update van het ministerie van Binnenlandse Zaken bleek dat het in heel Nederland om enkele tientallen gebouwen ging waar maatregelen nodig waren.
Zo was er bij twee gebouwen in de provincie Utrecht iets mis en bij drie wooncomplexen in Gelderland. Juist twee provincies met veel hoogbouw, Noord- en Zuid-Holland, konden toen nog geen cijfers leveren over al hun gemeentes. "Maar grote steden als Den Haag en Rotterdam hebben het al direct goed aangepakt", verzekert directeur Wico Ankersmit van de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht.
Het onderzoek geeft het beeld van een overzichtelijk risico, zegt brandveiligheidsexpert Rudolf van Mierlo van ingenieursbureau DGMR. "Op zich zijn het niet zoveel gevels die uiteindelijk door de gemeente als potentieel gevaarlijk zijn aangemerkt. Het is dan de verantwoordelijkheid van de gemeenten om daar iets mee te doen."
Ook Ankersmit is niet ongerust. "Nog niet alles is aangepakt, maar dat heeft vooral te maken met vve's, die niet altijd direct te middelen hebben om gevels brandveilig te maken. Maar de gebouwen die echt onveilig waren, zijn aangepakt. Daar maak ik me geen enkele zorgen over."
Tegelijkertijd worden de regels aangescherpt voor wooncomplexen boven de 50 meter, en boven de 30 meter als bewoners slecht ter been zijn, zoals bij verzorgingstehuizen. In een aanstaand bouwbesluit staat dat het materiaal dat gebruikt wordt minder brandbaar moet zijn.
Ook moet een brand minder makkelijk door een gebouw kunnen slaan: eerst gold de norm dat het vuur pas na 60 minuten een naastgelegen compartiment mag kunnen bereiken, straks moeten ruimtes 20 meter verderop een brand 120 minuten kunnen weerstaan.
In Spanje vielen zeker vier doden, in de ravage wordt nog gezocht naar vermisten:
Deze aanpassingen zijn vooral ingegeven door een andere omgang met hoogbouw, stelt Van Mierlo. "Als je kijkt naar branden en slachtoffers, is er geen duidelijke constatering dat de huidige eisen niet streng genoeg zijn. Maar er wonen steeds meer mensen in hoogbouw die niet erg mobiel zijn in hoogbouw. De kans dat bewoners bij brand niet uit het gebouw kunnen komen neemt toe."
Bovendien, merkt Van Mierlo op, is nieuwbouw vaak kwetsbaarder dan bestaande gebouwen. Simpel steen is namelijk ingeruild voor andere materialen, die soms meer risicovol zijn. "Dat hoeft niet per se erger te zijn, maar het is een punt waar je op moet letten."
Als de nieuwe regels van kracht worden - wanneer is nog niet bekend - gelden ze alleen voor nieuwbouw en grote verbouwingen. Het is dan aan gemeenten om erop toe te zien dat de nieuwe regels ook worden nageleefd.
Bij de Grenfell-toren is een heleboel fout gegaan wat niet fout had mogen gaan.
Want handhaving van alle eisen is cruciaal voor de brandveiligheid, zegt Van Mierlo. "Het is meestal niet zo dat de regels niet voldoen, maar dat die niet worden nageleefd. Ook bij de Grenfell-toren is een heleboel fout gegaan wat niet fout had mogen gaan. De regels werden niet gevolgd."
Hoe vaak zoiets gebeurt in Nederland is ook voor de expert gissen. "Als je 140 rijdt waar 120 mag, zou dat ook niet moeten. Dan krijg je een boete als je wordt gesnapt, maar in de tussentijd kun je 140 rijden. Hetzelfde geldt voor bestaande gevels: als daar de regels niet zijn nageleefd, wordt het meestal niet waargenomen."
Binnenland
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws