Ewoud Kieviet
Politiek verslaggever
Kees Groot
Politiek redacteur
Ewoud Kieviet
Politiek verslaggever
Kees Groot
Politiek redacteur
Er moet een maximum komen aan het aantal moties dat een partij kan indienen in de Tweede Kamer, vindt het CDA. Partijleider Bontenbal wil dat fracties nog maximaal twee moties per debat mogen indienen en jaarlijks niet meer dan 150, plus het aantal zetels van de fractie. Daarmee wil hij naar eigen zeggen voorkomen dat dit instrument van politici "bot" wordt.
Hij dient daarom vandaag een voorstel in om het Reglement van Orde, zeg maar de spelregels van de Tweede Kamer, te veranderen. Het aantal moties waar de Kamer over stemt is de afgelopen jaren explosief gestegen. In 2022 waren het er 5000, een verdubbeling in tien jaar.
Voor vanmiddag, als de Kamer de wekelijkse stemmingen doet, staan er ook weer 114 op de lijst. Dat is dus het resultaat van een week vergaderen.
Al jaren zijn er politici en deskundigen die zeggen dat veel van die moties niet echt nodig zijn, en dat dit belangrijke wapen van Kamerleden om het beleid bij te sturen daardoor bot dreigt te worden. Maar het lukt niet om de brij aan moties in te perken.
Bontenbal ergert zich aan moties die geen financiële dekking hebben, overbodig zijn of te gedetailleerd. "Ze worden vaak alleen gebruikt om aan de achterban te laten zien: kijk eens hoe goed wij bezig zijn." Vorige week werd er nog gestemd over een motie, waarin werd opgeroepen een eerdere motie uit te voeren. "Hoe ver wil je gaan als Kamer?", vraagt de CDA-leider zich af.
'De Kamer, gehoord de beraadslagingen....'
Iedere motie begint met deze woorden. Kamerleden doen erin meestal een verzoek aan de regering om iets te doen of juist na te laten. Vervolgens geeft het kabinet een 'appreciatie'. Dat kan zijn dat ze bereid zijn het verzoek in te willigen ('oordeel Kamer') of dat ze het een slecht plan vinden ('afraden'). Daarna stemt de Kamer erover.
Ongeveer de helft van de moties krijgt geen meerderheid. Van de moties die wel worden aangenomen, is van een groot deel van tevoren al bekend dat het kabinet er geen moeite mee heeft, omdat ze het predicaat 'oordeel Kamer' hebben gekregen.
Het wordt politiek pas echt interessant als een motie wordt aangenomen die het kabinet heeft ontraden. De regering moet dan iets gaan doen waar ze eigenlijk tegen is. Precieze cijfers hierover zijn niet bekend, maar naar schatting gebeurt dat bij ongeveer 100 van de 5000 moties die per jaar worden ingediend.
Ook Kamervoorzitter Bosma zou graag zien dat de Kamer zich beperkt bij het indienen van moties. SGP'er Van der Staaij, drie jaar geleden voorzitter van een werkgroep die onderzocht hoe de functie van de Kamer kan worden versterkt, sprak toen van een "motie-diarree".
Bontenbal wil met zijn voorstel bewerkstelligen dat de Kamer zich minder gaat bezighouden met de waan van de dag. Als fracties beperkt worden in het indienen van moties, worden ze eerder gedwongen de samenwerking te zoeken met andere partijen en dat komt de bestuurscultuur alleen maar ten goede, denkt hij.
Het verwijt dat hij de macht van de Kamer inperkt, vindt Bontenbal dan ook niet terecht. Hij wijst erop dat er op andere vlakken ook beperkingen zijn voor Kamerleden, bijvoorbeeld in de spreektijd die ze hebben of het aantal interrupties dat ze mogen doen.
Als zijn voorstel wordt aangenomen, denkt hij dat het aantal in stemming gebrachte moties meer dan halveren kan. Zijn eigen fractie mag dan niet meer dan 155 moties per jaar indienen, want het CDA heeft vijf zetels. Nu zijn het er nog ongeveer driehonderd, dus er zal scherper gekozen moeten worden, ook door de christendemocraten. Bontenbal: "Practice what you preach."
Of er voldoende steun is voor zijn voorstel is nog onduidelijk.
Politiek
Deel artikel:
Source: NOS nieuws