Na tien dagen meireces komen de partijleiders van PVV, VVD, NSC en BBB vanochtend voor het eerst weer fysiek bij elkaar in de werkkamer van de twee informateurs in de Tweede Kamer. Het is de "finaleweek", de "cruciale week", zo hebben de informateurs Dijkgraaf en Van Zwol al aangekondigd. Er wordt met spanning naar uitgekeken.
Gaat het de vier partijen lukken om voor de beloofde woensdag 15 mei een akkoord op hoofdlijnen te maken voor een nieuw kabinet? Lukt het ze om afspraken te maken over het oplossen van een aantal grote maatschappelijke problemen op het gebied van asiel en migratie, buitenlandse politiek, landbouw, woningbouw en beter bestuur? Zonder daarbij de grenzen van de rechtsstaat te overtreden en zonder te veel geld uit te geven?
In het meireces is er wel telefonisch contact geweest en zijn er mails heen en weer gegaan. Maar er ligt na zo'n zeven weken onderhandelen nog geen enkele deelakkoord op deze onderwerpen.
De knopen worden pas op het eind doorgehakt, hebben de twee informateurs steeds gezegd. "Er is pas een akkoord, als er een akkoord is." En dat eind is dus nu in zicht. Kunnen de vier partijen compromissen sluiten?
Vrijdag hebben de partijen belangrijke informatie gekregen van het Centraal Planbureau (CPB). Dat heeft uitgerekend wat de plannen kosten die op tafel liggen. Voor de partijen is nu duidelijker of hun wensen wel realistisch zijn.
"Duidelijk moet worden wat partijen bereid zijn om weg te geven deze week, want tot nu toe hebben alle vier de partijen krampachtig vastgehouden aan hun belangrijkste punten. Voor de PVV is het asiel, voor de VVD financiën, goed bestuur voor NSC en landbouw voor de BBB.
De informateurs moeten die wensen 'in samenhang brengen', zoals ze het zelf omschrijven. De uitruil tussen partijen gaat nu beginnen. Want op alle grote dossiers zijn er nog steeds geen knopen doorgehakt.
En al lijkt dat op sommige onderwerpen een vrijwel onmogelijke opdracht, een aantrekkelijk alternatief zien de partijen niet. Precies dat is wat de partijen bindt.
Er is spanning bij NSC en deel van de VVD over het feit dat de randen van de rechtsstaat zouden worden opgezocht. De partijen hebben daar afspraken over gemaakt op 10 januari, maar sommigen hebben het idee dat daar toch overheen wordt gegaan, vooral bij het onderwerp asiel.
Ook is er irritatie over het feit dat er niet alleen maar over hoofdlijnen wordt gesproken, zoals was afgesproken. Zo zijn zelfs onderwerpen als het hebben van een visakte en de lesstof over 'lentekriebels' voor het basisonderwijs besproken aan de formatietafel."
De onderhandelaars zijn voorzichtig optimistisch. Het idee bestaat dat het onderlinge vertrouwen is gegroeid. "Zonder nou te zeggen dat het allemaal 100 procent is", zei informateur Dijkgraaf voorafgaand aan het reces. "Maar je merkt wel, ze snappen beter van elkaar hoe ze in het hele verhaal zitten."
In principe staan vandaag, dinsdag en woensdag in de agenda voor de onderhandelingen. Donderdag is het Hemelvaart en gebeurt er niets. Er wordt al rekening gehouden met een overleg op vrijdag of misschien wel in het weekend. Een beetje rek is er nog, maar niet veel voordat het verslag van de informateurs Dijkgraaf en Van Zwol op woensdag 15 mei klaar moet zijn.
Nieuwsuur zocht uit welke politici misschien in een nieuw kabinet komen en of er al een premierskandidaat besproken is:
Politiek
Deel artikel:
Source: NOS nieuws