Het Europese landbouwbeleid moet dringend op de schop. Dat adviseren bijna dertig vertegenwoordigers van uiteenlopende clubs, afkomstig uit onder meer boeren- natuur- en consumentenorganisaties en de wetenschap.
Ze willen dat EU-subsidies voor een veel groter deel bij boeren belanden die de inkomenssteun echt nodig hebben. Nu ontvangen vooral de grootse boerenbedrijven die subsidies.
De afgelopen maanden kwamen de organisaties bij elkaar op verzoek van de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Het overleg begon in januari, toen in de hele EU boze boeren de straat op gingen.
Ook in Brussel kwamen duizenden boeren op trekkers protesteren tegen de in hun ogen doorgeschoten gevolgen van de Green Deal. Onder die deal vallen de plannen van de EU om als eerste continent ter wereld in 2050 klimaatneutraal te zijn. Onder druk van de demonstraties versoepelde de Europese Commissie eerdere eisen aan boeren.
De protesten liepen regelmatig uit de hand. In een poging de gemoederen te bedaren, startte Von der Leyen de gesprekken met alle vertegenwoordigers van de sector. "We voelen allemaal dat de verdeeldheid en de polarisatie op het terrein van landbouw toeneemt", zei de Commissievoorzitter bij de aftrap.
Doel van het overleg was met een gezamenlijke visie voor de toekomst van de landbouw en voedselsector te ontwikkelen.
Een succesvolle strategie, lijkt het. Vanmorgen presenteerde Von der Leyen de uitkomsten van de zogenoemde "strategische dialoog over de toekomst van het EU-landbouwbeleid". Het verstrekkendste voorstel is het advies om de basis van de EU-landbouwsubsidies te veranderen.
Nu nog krijgen boerenbedrijven met de meeste hectares grond het overgrote deel van de subsidies. Daardoor komt ongeveer 80 procent van de bijna 400 miljard euro bij de 20 procent grootste bedrijven terecht. Dat is niet eerlijk, vinden de organisaties. In hun advies pleiten ze voor steun aan boeren die de subsidie het meest nodig hebben.
Op die manier hopen de vertegenwoordigers de zo nodige verduurzaming van de landbouw- en voedselketen meer te stimuleren. Ook zou die op deze manier competitiever en winstgevender worden, waardoor ook kleinere boeren een beter inkomen zouden krijgen.
De Commissievoorzitter is dankbaar voor de unanieme adviezen van de club. "Het is heel belangrijk het gepolariseerde debat achter ons te laten en het wederzijdse vertrouwen vast te houden", zei ze.
"Vanwege de tegengestelde belangen zijn compromissen onvermijdelijk", schrijven de deelnemers. Daarbij mag wat hen betreft geen kostbare tijd verloren gaan. "De tijd voor verandering is nu", is het eerste van tien politieke uitgangspunten die in het stuk staan.
"Deze breed gedragen voedselvisie biedt een stevige basis voor toekomstig landbouw- en milieubeleid in Europa met perspectief voor jonge boeren en tuinders. Het helpt ons om weer vanuit een visie naar de wereld te kunnen kijken, zodat we de huidige problemen in Nederland op kunnen lossen", zegt Gerben Boom, vicevoorzitter van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt.
Sjoukje Heimovaara, voorzitter van de Raad van Bestuur van de Wageningen Universiteit, was een van de deelnemers aan het overleg. Voor haar is het cruciaal dat de adviezen een goede wetenschappelijke basis hebben.
"Wetenschappelijke onwaarheden zijn benoemd en het stuk is zo goed mogelijk gebaseerd op feiten. De rol van de wetenschap is door alle partijen aan tafel, hoe verschillend ook, als belangrijk genoemd." Ze "put moed" uit het gegeven dat onomwonden gesteld wordt dat de landbouw dringend moet verduurzamen.
De adviezen zijn niet bindend. Eerder beloofde Von der Leyen wel dat ze de aanbevelingen wil gebruiken als leidraad voor een nieuwe visie op landbouw en voedselvoorziening. Ze wil die binnen honderd dagen na het van start gaan van de nieuwe Europese Commissie wil presenteren, vermoedelijk in het eerste kwartaal van volgend jaar.
"Het is opvallend dat alle partijen het erover eens zijn dat het anders moet met de honderden miljarden aan Europese subsidies voor boeren. De landbouwsubsidies zijn al sinds jaar en dag één van de grootste posten op de EU-begroting, en al veel langer gaan stemmen op om niet langer vooral de grootste bedrijven te subsidiëren.
Maar de landbouwlobby is sterk en was hier niet eerder voor te porren, zodat veranderingen maar heel mondjesmaat tot stand kwamen. Dit is een unanieme aanbeveling van veel clubs met vaak tegengestelde belangen. Voor de nieuwe Europese Commissie is het lastig die zomaar terzijde te schuiven.
Ook wordt het systeem van directe inkomenssteun aan boeren onbetaalbaar en onhoudbaar als nog meer landen bij de Europese Unie komen, zoals bijvoorbeeld een groot landbouwland als Oekraïne."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws