Hij was 47 jaar en 7 maanden in afwachting om geëxecuteerd te worden voor de moord op zijn baas, diens vrouw en hun twee kinderen. Maar nu is hij vrij. Iwao Hakamada (88) is door een Japanse rechtbank vrijgesproken nadat was vastgesteld dat het tegen hem gebruikte bewijsmateriaal nep was.
Vandaag stonden zo'n 500 mensen in de rij voor een plek in de rechtszaal in Shizuoka om de uitspraak bij te wonen. Toen het vonnis werd uitgesproken, klonk er gejuich van sympathisanten die zich buiten de rechtbank hadden verzameld.
Hamada was zelf niet aanwezig. Tientallen jaren van gevangenschap, vaak in eenzame opsluiting en met de altijd aanwezige dreiging van executie, hebben een zware tol geëist van zijn geestelijke gezondheid.
Toen tien jaar geleden een nieuw proces werd gestart, mocht hij dat proces afwachten buiten de gevangenismuren. Hij leefde sindsdien bij zijn zus Hideko, die nu 91 is. Zij vocht tientallen jaren om zijn naam te zuiveren en mocht nu dan eindelijk horen dat haar broer werd vrijgesproken. "Toen ik dat hoorde, was ik zo ontroerd en blij dat ik niet kon stoppen met huilen", vertelde ze aan verslaggevers.
Hakamada, een voormalig professioneel bokser, werkte in 1966 in een miso-verwerkingsfabriek toen de lichamen van zijn werkgever, diens vrouw en twee kinderen uit hun huis werden gehaald dat in brand was gestoken. De vier gezinsleden waren doodgestoken en lokale autoriteiten zeiden dat Hakamada erachter zat. Hij zou na zijn daad 200.000 yen hebben meegenomen, oftewel ruim 1000 euro.
Hakamada ontkende aanvankelijk schuld, maar later bekende hij toch. Volgens Hakamada was dat een gedwongen bekentenis. Hij zei dat hij was mishandeld en was onderworpen aan ondervragingen die tot twaalf uur per dag duurden. Desondanks leverde de bekentenis in 1968 een veroordeling op tot de doodstraf.
"De door de politie afgedwongen bekentenis van Hakamata is enorm breed uitgemeten in Japan. De oud-bokser werd in 1966 dagenlang vastgehouden en onder hoge druk overtuigd om schuld te bekennen terwijl zijn toegang tot de buitenwereld, en een advocaat, volledig ontzegd werd.
Dit wordt ook wel 'gijzelaarsjustitie' genoemd, en is een praktijk die de Japanse politie volgens Human Rights Watch nog steeds systematisch toepast. Het is niet verrassend dat het veroordelingspercentage in Japan op 99,9 procent ligt.
De vrijspraak is groot nieuws. Ook omdat het verrassend is dat het iemand is gelukt te vechten tegen een traag, en vooral bureaucratisch, juridisch systeem waarin rechters consistent het advies van de politie opvolgen. Het is de eerste keer in 35 jaar dat iemand na de doodstraf alsnog is vrijgesproken, en pas de vijfde keer ooit dat het is voorgekomen in Japan.
Alhoewel steun voor de doodstraf onder Japanners nog hoog is, heeft deze zaak daarom wel de discussie weer op gang gezet of de hoogste straf nodig is. De vraag is namelijk of er wel genoeg juridische uitwegen zijn voor onschuldige mensen om zich te beschermen tegen de overmacht van de politie."
Het decennialange juridische gevecht draaide uiteindelijk om kleding die een jaar na de arrestatie van Hakamada in een tank met miso (gefermenteerde sojabonenpasta) werd gevonden.
Die kleren, waarop ook bloed zou zijn aangetroffen, werden gebruikt om Hakamata te kunnen veroordelen. De advocaten van Hakamada hebben jarenlang bestreden dat de kleren konden worden gelinkt aan hun cliënt. Ze zeiden dat aangetroffen DNA niet overeenkwam met dat van de oud-bokser.
Ook voerden zijn advocaten de mogelijkheid op dat politie het bewijsmateriaal had gefabriceerd. Uiteindelijk ging de rechter mee met deze argumenten, waarop Hakamada een nieuw proces kon beginnen.
Door de langdurige juridische procedures duurde het tot vorig jaar voordat het nieuwe proces daadwerkelijk begon en tot vanochtend voordat de rechtbank het vonnis uitsprak. Een belangrijk element waar zijn vrijspraak van afhing waren rode vlekken op de kleding die als bewijsmateriaal was opgevoerd.
Doordat de vlekken rood bleven en niet donker waren geworden na langere tijd ondergedompeld te zijn geweest in sojabonenpasta, bleek ermee te zijn geknoeid. Met als gevolg de vrijspraak van Hakamada. Hiertegen is nog beroep mogelijk. De aanklagers hebben twee weken de tijd om dat aan te tekenen.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws