DEN HAAG - Grote kans dat jouw (klein)kind weleens naar huis wordt gestuurd omdat de juf of meester ziek is. Het lerarentekort is groot, en het probleem lijkt hardnekkig. Mogelijk is er toch een oplossing: laat onbevoegde docenten lesgeven.
De cijfers liegen er niet om: in Den Haag is inmiddels een op de vijf leraren afwezig. Door ziekte, verlof, of gewoon omdat er te weinig leraren zijn. Door vergrijzing gaan er veel juffen en meesters met pensioen en op de pabo-opleiding zijn veel uitvallers, ondanks dat de studie zelf in populariteit is toegenomen.
Die tekorten zorgen voor een hoge werkdruk voor de leerkrachten die nog wél voor de klas staan, en voor onrust voor de scholieren. Met meer vergrijzing in het verschiet - vanaf 2029 gaan we dat nog harder merken - is dat geen prettig vooruitzicht voor de kwaliteit van het onderwijs. Maar als scholen ervoor openstaan, is er een oplossing, meent Karlijn de Jong.
De pabo-docente en onderzoekster van Hogeschool Leiden is de afgelopen jaren bezig geweest met een groot project. Zij stelde voor om onbevoegde docenten te laten invallen op basisscholen.
Deze invallers zijn bijvoorbeeld leraarondersteuners, of mensen die mbo hebben gedaan. Mensen die affiniteit hebben met lesgeven en kinderen en er talent voor hebben, maar er (net of nog) niet het juiste diploma voor hebben. 'Iemand die lesgeeft in waar hij of zij het beste in is', legt De Jong uit in West Komt Thuis.
Een 'invaldag' kan er als volgt uitzien. 'Een vast gezicht opent de schooldag met de kinderen en geeft daarna misschien nog een les. Dan komt er een invaller, die bijvoorbeeld aardrijkskunde geeft', zegt de onderzoekster.
'Die doet ook het pauzemoment, gaat lekker mee naar buiten. Daarna komt een andere invaller, die bijvoorbeeld een rekenles geeft. En de dag wordt weer afgesloten door de leraar die ook de dag opende. De leerling heeft zo een rijke dag gehad, met bekende gezichten, waar zowel bevoegde als onbevoegde docenten bij zaten.'
Het is dus de bedoeling dat deze invallers vaker terugkeren op de school. En zolang die op één lijn zitten wat betreft het schoolbeleid, veroorzaakt dat helemaal geen onrust, meent De Jong.
'Het is belangrijk dat iedereen dezelfde taal spreekt. Dus dat deze invallers ook weten hoe je op de betreffende school bijvoorbeeld een ruzie oplost. Dat ze weten hoe een dag rustig verloopt.'
In het onderzoek, dat is uitgevoerd door zes Haagse basisscholen en bijna twee jaar duurde, is goed gekeken naar de wensen en behoeften van de scholen. Daarop aansluitend is gekeken of de invallers daarbij passen. 'Je moet ervoor zorgen dat de kwaliteit gewaarborgd blijft, ook als de omstandigheden veranderen.'
Het onderzoek pakte goed uit: vijf van de zes scholen die meededen aan de proef blijven werken met onbevoegde docenten. 'We zagen dat de kwaliteit van het onderwijs goed bleef, in sommige gevallen zelfs verbeterde', zegt De Jong. 'Je ziet dat de invallers enorm plezier hebben in hun werk, omdat het echt hun passie is.'
Het onderzoek van De Jong verscheen afgelopen vrijdag. Ze vertelt al veel telefoontjes te hebben gekregen van andere scholen, die deze manier van werken ook willen uitproberen.
De Jong is zelf docent aan de pabo en is van mening dat haar oplossing absoluut geen permanente vervanging moet worden van mensen met een pabo-diploma.
'Maar zolang het lerarentekort nog groot is, moeten we iets doen. Ik zie op de scholen die meededen aan de proef dat de groep leerkrachten diverser is, maar nog belangrijker: dat ze met hart en ziel met kinderen werken. Ik heb er het volste vertrouwen in dat dit het tekort kan bestrijden.'
Source: Omroep West Den Haag