President Donald Trump vraagt bondgenoten en rivalen om marineschepen te sturen naar de Straat van Hormuz om de geblokkeerde zeeroute te heropenen, maar landen reageren tot nu toe terughoudend. De Amerikaanse president wil dat onder meer China, Frankrijk, Japan, Zuid-Korea en het Verenigd Koninkrijk helpen bij het beveiligen van de belangrijke olieroute, die sinds aanvallen op schepen bijna stilligt en voor onrust op de oliemarkt zorgt.
Trump schreef zaterdag op Truth Social dat "veel landen" oorlogsschepen zullen sturen om de Straat van Hormuz te beveiligen en dat de VS de operatie wil coördineren. In een telefonisch interview met NBC News zei hij dat verschillende landen hebben toegezegd en het "een geweldig idee" vinden, terwijl energieminister Chris Wright zondag verklaarde te verwachten dat China een "constructieve partner" zal zijn bij het heropenen van de route.
De eerste reacties uit de genoemde hoofdsteden zijn echter voorzichtig. Japan liet via het ministerie van Buitenlandse Zaken weten niet direct marineschepen te sturen en benadrukte dat "onafhankelijke beoordeling" leidend is voor het eigen optreden. Frankrijk heeft wel al schepen in de regio, maar verklaarde dat die in een "defensieve" houding in het oostelijk deel van de Middellandse Zee blijven, terwijl Peking opriep tot een onmiddellijk staakt-het-vuren zonder in te gaan op Trumps verzoek.
Ook in Londen en Seoul klinkt afwachtend geluid. De Britse energieminister Ed Miliband zei dat het beëindigen van het conflict de beste manier is om de doorgang weer veilig te maken, al spreekt het VK met bondgenoten over mogelijke steun, zoals het leveren van autonoom mijnenruim-materieel. Het Zuid-Koreaanse presidentschap meldde de opmerkingen van Trump "zorgvuldig te zullen bestuderen" in nauw overleg met de Verenigde Staten.
Experts twijfelen of een internationale maritieme coalitie de risico’s in de smalle zeestraat kan wegnemen. Analist H.A. Hellyer wijst erop dat de door Trump genoemde landen tot nu toe "stil" zijn gebleven en dat Frankrijk met een puur defensieve rol nog "ver af" zit van een daadwerkelijke missie. Geopolitiek analist Michael A. Horowitz waarschuwt dat schepen in een nauwe corridor kwetsbaar blijven voor mijnen, drones, boten en antischeepsraketten, en dat zelfs één aanval voldoende kan zijn om het scheepvaartverkeer weer stil te leggen.
Iran speelt ondertussen ook een rol in pogingen tot de-escalatie via onderhandelingen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi bevestigde dat meerdere landen Teheran hebben benaderd voor veilige doorgang van hun schepen, en zei dat het leger al heeft besloten een aantal vaartuigen van verschillende landen door te laten. Trump zelf erkende op Truth Social dat Iran, ondanks wat hij een volledige vernietiging van de Iraanse militaire capaciteit noemt, met relatief eenvoudige middelen zoals drones en mijnen nieuwe aanvallen in de waterweg kan uitvoeren.
De spanning tussen Washington en Europese bondgenoten vormt de achtergrond van Trumps oproep. De president bekritiseerde eerder de Britse premier Keir Starmer omdat Londen Amerikaanse aanvallen aanvankelijk niet vanaf Britse bases wilde ondersteunen, en sneerde dat "we geen mensen nodig hebben die zich bij oorlogen aansluiten nadat we al gewonnen hebben". Ook richting Spanje klonk harde taal, nadat Madrid Amerikaanse vliegtuigen de toegang tot gezamenlijke bases in Andalusië had geweigerd en Trump dreigde alle handel met het EU-land stop te zetten.
Afbeelding: Grok AI / FOK.nl
Source: Fok frontpage