Eieren van hobbykippen bevatten beduidend meer pfas dan eieren van de supermarkt, zo bevestigt een vervolgonderzoek van het RIVM. Ook het vermoeden dat de hobbykippen de chemicaliën binnenkrijgen via het eten van wormen, blijkt op waarheid te berusten.
is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant.
Pfas zijn chemicaliën die veel worden toegepast in producten om ze bijvoorbeeld water- en vuilafstotend te maken. Nadeel van deze ‘krachtpatsermoleculen’ is dat ze niet of nauwelijks vergaan en zich ophopen in mens, dier en bodem. Ze kunnen bovendien effecten hebben op onder meer het immuunsysteem, het cholesterol en de ontwikkeling van het ongeboren kind.
April vorig jaar adviseerde het RIVM voortaan geen eieren meer te eten van hobbykippen, omdat daarin vaak te veel pfas zit. Bij ruim de helft van de onderzochte locaties zat er in één ei al meer pfas dan de grenswaarde voor mensen voor een week. Onder die grenswaarde vinden wetenschappers geen gezondheidseffecten, daarboven wel.
Opvallend bij het eerdere onderzoek was dat met name eieren van hobbykippen veel pfas bevatten. Bij eieren van commerciële pluimveehouders is dit beduidend minder. Het RIVM startte daarom een vervolgonderzoek, waarvan de resultaten maandag zijn verschenen.
Hieruit blijkt dat de wormen in de bodem bij de onderzochte hobbykipouders opvallend veel pfas bevatten, en ook nog eens dezelfde soorten pfas als in de eieren. De hoogste pfas-concentraties werden bovendien gevonden op plekken waar de kippen over de meeste onverharde bodem beschikten om te foerageren. Kippen die binnen verbleven, of geen toegang hadden tot wormen, legden daarentegen juist eieren met een relatief lagere concentratie pfas.
Genoeg bewijs dat de pfas via de wormen zijn weg vindt naar de kippen en hun eieren, aldus de onderzoekers. Kippen van kippenboeren eten waarschijnlijk minder of zelfs geen wormen omdat ze ander voer krijgen of de grond beter gecontroleerd is. Ook de ophokplicht vanwege vogelgriep speelt mogelijk een rol. In 2025 onderzocht de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit ruim 70 monsters van elk 12 eieren bestemd voor de verkoop. De maximale waarde voor pfas werd bij deze ‘supermarkteieren’ in geen enkel geval overschreden.
Vrijwel alle Nederlanders krijgen sowieso al te veel pfas binnen via voeding en deels ook drinkwater. De vaak hoge dosis van hobbykipeieren komt daar bovenop. Wie wil weten hoeveel pfas de eieren van de eigen hobbykippen bevatten, kan dit laten testen bij diverse laboratoria voor een bedrag vanaf ongeveer 125 euro.
De zorgen over de gezondheidseffecten van pfas groeiden onder meer door een onderzoek van Harvard-wetenschapper Philippe Grandjean op de Faeröer-eilandengroep in 2012. Hij ontdekte dat het immuunsysteem van kinderen met relatief veel pfas in hun bloed slechter reageert op vaccins. Het gaat daarbij om een verlaging van het aantal antistoffen, maar de vaccins werken nog wel. Sommige wetenschappers vinden de teruglopende vaccinatiegraad dan ook meer reden tot zorg.
Hoe groot de gezondheidsschade van pfas precies uitvalt op individueel niveau, is lastig te zeggen. Er zijn grotere risico’s in het leven, zei emeritus hoogleraar milieuchemie Jacob de Boer hierover eerder in de Volkskrant, zoals roken, overgewicht en te weinig bewegen.
Maar een paar treetjes daaronder komen milieuverontreinigende stoffen zoals pfas, aldus De Boer. ‘Het is allemaal een kwestie van kansen. Als je dagelijks veel te veel binnenkrijgt, heeft dat impact op je immuunsysteem. Jonge kinderen of ouderen kunnen dan eerder infecties krijgen. Ik vind het tenenkrommend dat we het zover hebben laten komen dat die stoffen als een grauwsluier over de hele wereld hangen.’
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant