De voorlopige uitslagen van de Franse gemeenteraadsverkiezingen laten groei zien voor de politieke flanken, goede kansen voor links in Parijs, en een onverwachte nek-aan-nek race tussen groen en rechts in Lyon. Zondag volgt de beslissende tweede ronde.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Zondag gingen de Fransen naar de stembus voor de eerste ronde van de gemeenteraadsverkiezingen. Tussen alle voorlopige resultaten is alvast één zekerheid te ontwaren: de opkomst van ongeveer 56 procent is historisch laag. Alleen bij de vorige lokale verkiezingen, die midden in de eerste golf van de coronacrisis plaatsvond, was dat lager. Het duidt op dalend vertrouwen in de politiek, zeggen Franse analisten.
In Parijs gaat links aan kop in de voorlopige tussenstand. Na vijfentwintig jaar links stadsbestuur zette de belangrijkste rechtse uitdager, oud-minister van Cultuur Rachida Dati, haar campagne vol in op ‘verandering’ voor de stad. Maar met 25 procent van de stemmen eindigde ze voorlopig ruim op afstand van de linkse kandidaat Emmanuel Grégoire.
De ogen zijn ook gericht op Marseille en Lyon, als tweede en derde stad van Frankrijk. In Marseille, tot dusver in handen van de Parti Socialiste, krijgt zittend burgemeester Benoit Payan (36,7 procent) stevige concurrentie van de radicaal-rechtse Franck Allisio (35,02 procent). Een overwinning in Marseille zou voor zijn partij Rassemblement National (RN) een ongekende doorbraak zijn.
Opvallend is de voorlopige uitslag in Lyon, waar het Groene stadsbestuur volop onder vuur ligt en de rechtse kandidaat Jean-Michel Aulas maandenlang vooropging in de peilingen. Zittend burgemeester Grégory Doucet en Aulas kwamen zondag uit op een gedeelde eerste plaats.
De Franse gemeenteraadsverkiezingen verlopen in principe via twee rondes. Alle kandidaten die in de eerste ronde minstens 10 procent van de stemmen halen, mogen door naar de tweede en beslissende ronde. Alleen als een kandidaat al in de eerste ronde meer dan 50 procent van de stemmen haalt, wordt die onmiddellijk verkozen.
Dat laatste is het geval in meerdere gemeenten die al in handen waren van de radicaal-rechtse partij RN. Perpignan is de opvallendste: in de grootste Franse stad in handen van RN werd burgemeester Louis Aliot, ex-partner van Marine Le Pen, herkozen met 51,4 procent van de stemmen. In Le Pens thuisbasis Hénin-Beaumont won zittend RN-burgemeester Steeve Briois zelfs met 78 procent.
Tegenover het succes van radicaal-rechts, dat in veel gemeenten de kiesdrempel haalde en lokaal opnieuw meer voet aan de grond lijkt te krijgen, staat opvallende winst voor de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI). Vanwege aanhoudende controverses rond de partij en haar oprichter Jean-Luc Mélenchon werd LFI voor de verkiezingen buiten de linkse samenwerking gehouden.
Toch haalde LFI op veel plaatsen zelfstandig de kiesdrempel, wat nieuw is voor de partij. In Lille eindigden de linkse unie en LFI zelfs nek aan nek, met respectievelijk 26 en 25 procent van de stemmen.
De grote vraag in de aanloop naar de tweede en beslissende ronde is: wie gaat samenwerken met wie? In Frankrijk is het gebruikelijk dat partijen zich terugtrekken voor de tweede ronde, om ruimte te geven aan een kansrijkere kandidaat van hun voorkeur. Dat gebeurde historisch vooral om radicaal-rechts te blokkeren. Maar intussen roept RN op zijn beurt op radicaal-links de pas af te snijden.
Extra spannend is dit keer dat andere linkse partijen niet langer met LFI willen worden geassocieerd. De socialistische partijvoorzitter Olivier Faure kondigde zondagavond aan dat er geen landelijk akkoord zal komen tussen zijn Parti Socialiste en LFI.
Maar de Groene leider Marine Tondelier, die met haar partij Europe Écologie Les Verts deelneemt aan de linkse unie, is daarin minder stellig. Zij roept bovenal op om rechts en extreemrechts te blokkeren. De vraag is hoe de linkse samenwerking er voor zondag uit gaat zien.
Maandagochtend maakte Rachida Dati bekend in Parijs samen te willen werken met de centrumkandidaat Pierre-Yves Bournazel, die als derde eindigde in de eerste ronde. Bournazel, kandidaat van Horizon en gesteund door Macrons partij Renaissance, heeft zich nog niet over samenwerking uitgesproken.
Op landelijk niveau riep Bruno Retailleau, partijvoorzitter van Les Républicains, op tot samenwerking om links en radicaal-rechts te bestrijden – met daarbij het stemadvies om boven alles niet op LFI te stemmen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant