Natuurlijk is er wél een plan of een scenario voor het ‘uitstapje’ van opperbevelhebber Trump naar kleurrijk Iran. Het mag allemaal chaotisch en geïmproviseerd lijken, en soms lijkt de schoolbus met één wiel de afgrond in te rijden, maar de chauffeur met het witte MAGA-petje weet heus wel wat hij doet. Hij volgt nauwgezet het plot van Lord of the Flies, de dystopische roman (1954) van William Golding over prepuberale jongens die crashen op een onbewoond eiland en zonder leiding er het beste van moeten zien te maken.
Uiteraard eindigt het in moord en doodslag. De meeste mensen deugen (2019) van Rutger Bregman was op het eiland nog niet verkrijgbaar, laat staan Theorie des kommunikativen Handelns (1981) van Jürgen Habermas, zijn lijvige handleiding voor rationele conflictregulering. De jongens moesten zich behelpen met rooksignalen en stokken want ze bevonden zich tenslotte, zoals Witte Huis-puber Stephen Miller het zou zeggen, in „de echte wereld”, waar alleen macht telt. Daar is ook de getatoeëerde kruisridder en minister van oorlog Pete Hegseth van overtuigd, een man die praat als een dronken stripboek.
Het blijft opmerkelijk hoe je met zulke mannen die de „echte wereld” zeggen te kennen, voorbij naïeve goede bedoelingen, belandt in een soort geperverteerde kinderwereld vol explosies, helden met hoekige kaken en valse, lelijke schurken (Trump houdt van „mooie mensen”). „Drommels, ik ben bij menseneters terecht gekomen!” klaagt stripheld en piloot Buck Danny, nadat zijn Grumman F6F Hellcat is neergestort op een woest eiland (De Jappen vallen aan, 1949). Minister Pete had het kunnen zeggen. Uiteraard weet Buck te ontkomen, met hulp van een inheemse schone die bereid is de witte redder te redden.
Het doet allemaal denken aan het „puerilisme” dat Johan Huizinga aanklaagde met zijn In de schaduwen van morgen (1935), kort voor de wereld vlam vatte. Met dat woord doelde hij op „de verwarring van spel en ernst”, typisch voor een gemeenschap „die in plaats van de knaap tot de man op te trekken, haar gedragingen aan die van de knapenleeftijd adapteert”. De cultuurhistoricus hekelde met dat woord allerlei uitwassen van de moderne samenleving, van de aanbidding van de jeugd tot de cultus van sport, „het reclamewezen” en het „oratorisch gesnork” in kranten. Maar hij zag ook een nauw verband met een andere houding, „heroïsme”, heldenverering. „Van het ogenblik af dat de leus luidt: laat ons helden zijn, is een groot spel geopend.”
Dat moeten ook de knulletjes van Elon Musk hebben gedacht, toen ze de opdracht kregen miljarden te bezuinigen op de Amerikaanse federale uitgaven. Gesprekken met twee van die jeugdige censors lekten onlangs uit (en zijn op last van de rechter weer offline gehaald). De ene zag er geen been in om met een muisklik mensen te beroven van een baan of inkomen om het overheidstekort te bestrijden (was dat laatste gelukt? nee, was het antwoord). De andere schrapte subsidie voor een documentaire over vrouwelijke Joodse Holocaust-overlevenden, want „die heeft te maken met diversiteit en inclusie”. Leve het algoritme, de knoflook van hedendaagse duiveluitdrijvers.
Inmiddels meldt zich ook een eigen puer aan het front. Gouke Moes, oud-minister van onderwijs, wil de Staat der Nederlanden aanklagen omdat die de belangen van „inheemse Nederlanders” verwaarloost. Welja. Oud-Kamerlid Sylvana Simons ondervroeg hem al scherp over het waarom van dat kinderachtige bijvoeglijk naamwoord (er kwam geen zinnig antwoord, Buck Danny hakkelde wat, misschien omdat hij in plaats van „inheemse” niet „echte” Nederlanders durfde zeggen, en vouwde liever zijn gespierde armen over elkaar).
Heel mooi om na de zondige ook de zonnige kant van de Nederlandse cultuur eens te belichten, van Erasmus en Arminius, Willem de Zwijger en Rembrandt tot Thorbecke, Cleveringa en de Zuiderzeewerken – maar waarom zo infantiel? Omdat we niet meer weten waar de grens ligt tussen ernst en spel, tussen Habermas en een potje zuigen en zieken. Dat breekt ons op, want als we het nu toch over de echte wereld hebben: die is geen stripboek.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet